-
Muqaddas Rim imperiyasi
Xalqlarning buyuk ko‘chishlari davrida german qabilalari G‘arbiy Yevropa bo‘ylab joylashib, qabila harbiy sarkardalari yurtlaridan uzoq o‘lkalarda davlatlar tuzishgan va ularga qirollik qilishgan. Lekin Germaniyaning o‘zida kuchli mustaqil qirollik nisbatan kech vujudga kelgan. Yangi qirollikFranklar imperiyasi 843-yilda uchga bo‘linib ketganida, dastlab ularning hammasini Buyuk Karlning avlodlari boshqargan. Lekin 919-yili Sharqiy Frank qirolligida (bo‘lajak Germaniya) mahalliy zodagonlar…
-
Britaniyadan Angliyaga
Rim imperiyasi Britaniya orollarini istilo qilganida orol janubida kelt, britt, shimolida – hozirgi Irlandiya va Shotlandiyada – skot, pikt qabilalari yashagan. Rim legionlari 407-yilda Britaniyani tashlab Italiyaga qaytadi. Ularning ketidan qolgan rimliklar ham Yevropaga keta boshlaydi. Shu tariqa orolning kelt aholisi o‘z holicha qoldiriladi. Kelt qabila boshliqlari esa o‘zaro urushlarga kuch beradi. Ayni paytda shimoldan…
-
Franklar imperiyasi
Xlodvigning o‘g‘illari davrida Frank qirolligi chegaralari ancha kengaygan. Lekin keyinchalik sulola vakillari orasida kelishmovchiliklar boshlanib, oxir-oqibat yangi sulola taxtga kelgan. Buyuk KarlKarl sulola asoschisi Franklar qirolligini (800-yildan imperiyasini) 46 yil (768–814) boshqargan. “Buyuk” nomi unga tarixchilar tomonidan ko‘plab harbiy yurishlarga boshchilik qilib, yirik saltanat tuzgani, bu davlatda yangi qonunlar, maorif va madaniyatga asos solgani uchun…
-
Franklar. Franklar davlatining tashkil topishi.
Frank qabilalariBuyuk ko‘chishlar boshlanishiga qadar german qabilalariga mansub franklar Reyn daryosi quyi oqimidagi hududlarda yashab istiqomat qilgan. Ularda urug‘chilik tuzumi mavjud bo‘lib, qabila yo‘lboshchilari harbiy ishda alohida jasorat ko‘rsatgan kishilardan saylab qo‘yilgan. Rim-gallar bilan yaqin qo‘shnichilik munosabatlarida bo‘lgan franklarning tashqi ko‘rinishi ham boshqa german qabilalaridan ancha farqlangan. Frank jangchi. G‘arbiy Rim imperiyasi inqirozidan keyin Galliyada…
-
German qabilalari va Rim imperiyasi
Xalqlarning buyuk ko‘chishlariMilodning ilk asrlarida Osiyodagi xunn, Yevropadagi german qabilalarida mulkiy tabaqalanish kuchayib, ular zaiflasha boshlagan Rim imperiyasiga bosqinlarini kuchaytirishgan. Milodiy IV–VI asrlarda Yevropani Xunn qabilalari boshlab bergan «Xalqlarning buyuk ko‘chishlari» jarayoni qamrab oladi. Ushbu jarayonning o‘ziga xos bir qancha sabablari bo‘lgan. Avvalo, german qabilalarida aholi sonining ko‘payib borishi natijasida yangi yerlarga bo‘lgan talabning oshishi,…
-
Madaniyat arboblari tinchlik va ijtimoiy taraqqiyot uchun kurashda
Birinchi jahon urushi nihoyasiga yetdi. Hayot sekin-asta izga tusha boshladi. Koʻplab banklar, trestlar va kompaniyalar ochildi, amaliy va madaniy hayot tiklandi. Shu bilan birga, yana uzoq vaqt davomida gazetalar o‘ldirilgan va yaralanganlar, bedarak yoʻqolganlarning ro‘yxatlarini eʼlon qilib bordi. Biroq faqat jang maydonida halok boʻlganlar emas, ulkan yo‘qotish — butun bir avlodning fojiasi haqida ham gapirishga…
-
Ikkinchi jahon urushining 1941-1944-yillarda asosiy janglari
Urush boshlangan damdan AQSH Angliyaga bor imkoniyatlari bilan yordam bera boshladi. Gitlerning AQSHga urush e’lon qilishi uchun barcha asoslari bor edi, biroq u bu mamlakatning urushga ochiq qoʻshilishidan choʻchib, bundan oʻzini tiydi. Agar Tinch okeanda urush boshlanmasa, AQSH hukumati Yevropadagi urushga qo‘shilishga yetarli asos topmasligi mumkin edi. Yaponiya Germaniya va Italiya bilan ittifoqqa qoʻshildi va…
-
Ikkinchi jahon urushining tugashi. Fashistlar Germaniyasining tor-mor qilinishi.
Yevropa mamlakatlarining ozod etilishiSovet armiyasining 1944-yil kuzidagi shiddatli hujumi sovet davlati hududining fashist bosqinchilaridan to‘liq tozalanishiga olib keldi. Urush SSSR tashqarisiga, Markaziy Yevropa hududiga ko‘chdi. Sovet armiyasi kirgan birinchi mamlakat Ruminiya bo‘ldi. 1944-yil 25-oktyabrda bu mamlakat fashistlardan ozod qilindi.Uning ketidan Bolgariya ozod etildi. Sovet armiyasi Yugoslaviya Xalq ozodlik armiyasiga fashistlarning Yugoslaviyadagi qo‘shinlarini tor-mor keltirishga ko‘maklashdi.…
-
Jahon tarixi sanalarda
1914–1945-yillar 1914-yil28-iyun — Sarayevoda Avstriya-Vengriya imperatori taxt vorisi, ersgersog Frans-Ferdinandning o‘ldirilishi.23-iyul — Avstriyaning Serbiyaga ultimatum e’lon qilishi.30-iyul — Rossiya imperiyasida umumiy safarbarlikning e’lon qilinishi.1-avgust — Birinchi jahon urushining boshlanishi.Germaniyaning Rossiyaga urush e’lon qilishi.2-avgust — Turkiya va Germaniya o‘rtasida maxfiy ittifoqchilik shartnomasining tuzilishi.3-avgust — Germaniyaning Fransiyaga urush e’lon qilishi.4-avgust — Germaniya qo‘shinlarining Belgiyaga bostirib kirishi.4-avgust —…
-
Urug‘chilik jamiyati
So‘nggi paleolit davri So‘nggi paleolit davrida (miloddan avvalgi 40–12-ming yilliklarda) toshga ishlov berish texnikasi va mehnat qurollari yasash usullari o‘zgardi. Odamning aqliy qobiliyati ham, tashqi qiyofasi ham o‘zgarib bordi. Mazkur davrda hozirgi qiyofadagi odam – kromanyon odami yashagan. So‘nggi paleolit davri odami manzilgohlari Samarqand shahri hududidan Toshkent viloyati Ohangaron daryosi vohasidagi Ko‘lbuloq makonidan, shuningdek, Farg‘ona…