Tayanch tushunchalar: siyosiy beqarorlik, saltanat parchalanishi, Xurosondagi vaziyat Siyosiy beqarorlikUlug‘bek qatl etilib, oradan biroz vaqt o‘tgach, Abdulatif taxt da’vogaridan qutulish maqsadida o‘z inisi Abdulazizni o‘ldiradi. Shu tariqa otasiga sodiq bo‘lgan amirlarga ham suiqasd uyushtirib, temuriylarning Movarounnahrdagi toj-taxtini batamom egallab oladi. Mamlakat fuqarolari tomonidan “padarkush” (“ota qotili”) deb la’natlangan Abdulatif va uning tarafdorlari taxtda uzoq vaqt…

Tayanch tushunchalar: Ulug‘bekning siyosiy maydonga kirib kelishi, ichki va tashqi siyosat, Ulug‘bek fojiasi Ulug‘bek – Movarounnahr hukmdori1409-yilda Shohrux Samarqanddan Hirotga qaytish oldidan 15 yoshli Mirzo Ulug‘bekni Movarounnahr va Turkistonga hokim qilib tayinlaydi. Ulug‘bek (1394–1449) Movarounnahr va Turkiston hokimi deb e’lon qilinadi. Biroq aslida uning hokimiyat chegaralari dastavval faqat Samarqand, Buxoro va Nasaf viloyatlari bilangina cheklanardi.…

Tayanch tushunchalar: muxolafat, taxt uchun kurash, Shohrux hukmronligi. Taxt uchun kurashSohibqiron 1405-yil 18-fevral kuni Xitoy tomon yurish vaqtida qahraton qish payti O‘tror shahrida vafot etadi. Amir Temur vafot etgach, uning bir necha o‘n yillar davomidagi sa’y-harakatlari natijasida barpo etilgan yirik saltanat parchalana boshladi. Buning asosiy sababi saltanat tasarrufiga olingan yerlar shu qadar xilma-xil, uzoq masofalarga…

Tayanch tushunchalar: Amir Temurning O‘zbekiston va jahon tarixida tutgan o‘rni, jahon va milliy tarixchilarning e’tirofi, Amir Temur xotirasining tiklanishi. Amir Temurning O‘zbekiston va jahon tarixida tutgan o‘rniAmir Temur 35 yil davomida mamlakatni boshqardi. Hindiston va Xitoydan Qora dengizgacha, Orol dengizidan Fors qo‘ltig‘iga qadar g‘oyat katta hududni qamrab olgan ulkan saltanat tuzdi. Bundan tashqari, Kichik Osiyo,…

Tayanch tushunchalar: Sharq va G‘arb mamlakatlari bilan munosabatlar, diplomatik aloqalar, elchilar tashrifi, Buyuk ipak yo‘li Tashqi siyosatAmir Temur davlati bilan Vizantiya, Turkiya, Hindiston, Ispaniya, Fransiya, Angliya, Oltin O‘rda, Mo‘g‘uliston va Xitoy kabi davlatlar iqtisodiy, siyosiy va madaniy aloqalar o‘rnatadi. Amir Temur davlatining tashqi siyosati o‘z oldiga mamlakat xavfsizligini ta’minlash; qo‘shni mamlakatlarda ta’sirini mustahkamlash; Turkiya, Hindiston,…

Tayanch tushunchalar: saltanat boshqaruvi, qo‘shin tuzilmasi, harbiy yurishlar, suyurg‘ol yerlar, “Temur tuzuklari” Saltanat boshqaruviSohibqiron Amir Temur zamonasining talab va ehtiyojlaridan kelib chiqib davlat boshqaruvini takomillashtirdi, yangicha ruh va mazmun bilan boyitdi.Davlatning tarkibiy tuzilishi harbiy-siyosiy tartiblarga asoslangan bo‘lsa-da, jamiyat rivoji uchun barcha tabaqalarning manfaatlarini ta’minlash nazarda tutilgan edi. Amir Temur saltanatida davlat boshqaruvi ikki idoradan: dargoh…

Tayanch tushunchalar: Amir Temur hukmronligining boshlanishi, oliy hokimiyat ramzi, markazlashgan davlat, Movarounnahr va Xurosonning birlashtirilishi Amir Temurning hokimiyat tepasiga kelishiXIV asrning 60-yillarida Movarounnahrda hukm surgan og‘ir siyosiy va iqtisodiy vaziyat mamlakatni birlashtirib, kuchli bir davlat tashkil etishni talab qilmoqda edi. Amir Temur zamonasining bunday talabini boshqa amirlarga nisbatan yaxshiroq tushunardi. Shuning uchun ham u markazlashgan…

Tayanch tushunchalar: siyosiy tarqoqlik, siyosiy kurash maydoni, mamlakat mustaqilligi uchun kurash, sarbadorlar. Siyosiy tarqoqlikXIV asrning 50–60-yillarida Movarounnahr 10 ga yaqin mustaqil bekliklarga bo‘linib ketgan. U yerdagi hokimlar o‘zini hokimi mutlaq deb e’lon qiladi. Shu tariqa mamlakatdagi har bir viloyat alohida hukmdorlikka ajralib ketgan. Viloyatlar o‘rtasida nizolar kuchayib ketadi va qonli urushlarga olib keladi.Siyosiy tarqoqlik, o‘zaro…