-
Amerika Qo’shma Shtatlairing tashkil etilishi
Shimoliy AmerikaBuyuk Britaniyaning mustamlakasi bo‘lgan Shimoliy Amerikada XVIII asrning o‘rtalaridan boshlab yagona ichki bozor shakllana boshladi, savdo aloqalari rivojlandi. Ayni paytda Amerikaga yevropaliklarning ko‘chib kelishi boshlangan davrdan keyingi ikki asr davomida kelganlarning yagona tarixiy taqdiri ham yuzaga keldi. Chunonchi, ingliz tili umumiy tilga aylandi. Yevropadan ko‘chib kelganlar endi o‘zlarini “amerikalik” deb atay boshlaydi.Amerikaliklarning o‘ziga xos…
-
Angliyaning dunyoda birinchi sanoat mamlakatiga aylanishi
Davlat tuzumiXVIII asrda Angliya cheklangan monarxiya davlati edi. Davlat boshlig‘i qirol bo‘lib, hukumatni parlament saylovida g‘olib chiqqan ikki siyosiy partiyadan biri tuzar edi. Butun hokimiyat parlament qo‘lida edi. Parlamentning Jamoalar palatasida tori va vigilar partiyalari faoliyat ko‘rsatardi. Torilar qirolning huquq va manfaatlarini himoya qilgan hamda mavjud tartiblar buzilmasligi uchun kurashgan. Vigilar esa parlament huquqlarini himoya…
-
Angliyada fuqarolar urushi va uning oqibatlari
Fuqarolar urushining boshlanishiAngliyada 1642-yilning yozida fuqarolar urushi boshlandi. Urush burjuaziya boshchiligidagi yangi tuzum tarafdorlari bilan qirol va katta yer-mulk egalari o‘rtasida bo‘lib o‘tdi. Burjuaziya qo‘lida bo‘lgan parlament bilan Shotlandiya o‘rtasida ittifoq tuzildi. Ikki tomonning birlashgan kuchi qirol qo‘shini ustidan g‘alaba qozondi. G‘alabada parlament qo‘shinining rahbari Oliver Kromvelning qo‘mondonlik mahorati katta rol o‘ynadi. Ayni paytda parlament…
-
Angliyada burjua inqilobining boshlanishi
Angliya inqilob arafasidaXVI asr Angliya uchun muvaffaqiyatli yakunlandi. Angliyaning qudratli dengiz davlatiga aylangani chet el mamlakatlari bilan savdo-sotiq ishlarini tobora kengaytirib yubordi. London tashqi savdoda monopol huquqni qo‘lga kiritdi.Natijada shaharda badavlat savdogarlar guruhi vujudga keldi. Ichki savdo ham rivojlandi. 1600-yilda Londonda birja ochildi. Qishloq xo‘jaligida ham bozor munosabatlarining qaror topishi tezlashdi. Bu omillarning barchasi katta…
-
Ilm-fan taraqqiyoti
Tabiiy fanlar sohasidagi buyuk o‘zgarishlarXVI–XVII asrlarda ilm-fan taraqqiyotida katta yutuqlarga erishildi. Bu davrda fizika va astronomiya fanlari taraqqiyotiga ulkan hissa qo‘shgan buyuk olimlar Nikolay Kopernik (1473–1543), Jordano Bruno (1548–1600) va Galileo Galiley (1564–1642)lar yashab ijod qildi. N.Kopernik ish ustida. Nikolay Kopernik o‘z davri uchun har tomonlama chuqur bilim oldi. Krakov (Polsha) va Italiya universitetlarida o‘qidi.…
-
Niderlandiya inqilobi
Niderlandiya haqida.XVI asrda Niderlandiya hozirgi Belgiya, Lyuksemburg, Gollandiya hududlari hamda Fransiyaning bir qismidan iborat bo‘lgan. Antverpen shahri (hozirgi Belgiyada) Niderlandiyaning iqtisodiy va savdo markazi, shuningdek, jahon savdosining markazi ham edi. Antverpen Niderlandiyani daryo orqali Germaniya va Fransiya, dengiz orqali esa Angliya hamda Skandinaviya mamlakatlari bilan bog‘lar edi. Antverpen ko‘chalaridan har kuni kamida 2 mingta savdo…
-
XVI-XVII asrlarda Rossiya
Rus yerlarini birlashtirishning tugallanishi.Moskva knyazligi yetakchiligida Rus yerlarining Oltin O‘rdaga qaramligiga 1480-yilda barham berilgan. Mustaqillikdan so‘ng ham Moskva knyazligi rahbarligida Rus yerlarini birlashtirish jarayoni davom ettirildi. 1485-yildan boshlab Moskva knyazi Ivan III butun Rus hukmdori unvonini qabul qildi. Bu davlat bora-bora Rossiya deb ataladigan bo‘ldi. Nihoyat, 1520-yilda Rus yerlarini birlashtirish nihoyasiga yetkazildi. Markazlashgan Rossiya davlatining…
-
Fransiyada mutloq monarxiya
Fransiyada mutlaq monarxiyaning o‘ziga xos xususiyatlari.XVI–XVIII asrlarda Fransiyada mavjud bo‘lgan qirol hokimiyatining mazmuni quyidagi iborada o‘z ifodasini topgan edi: “Xudoning irodasi shuki, har qanday qaram bo‘lib tug‘ilgan o‘ylab o‘tirmasdan bo‘ysunmog‘i lozim”.Fransiyada mutlaq monarxiya qaror topishi bilan General shtatlar o‘zining avvalgi ahamiyatini yo‘qotdi. Qirollarning o‘ziga qolsa, vakillik organlarini butunlay yo‘q qilar edi. Biroq buning ilojisi yo‘q…
-
Angliyada qirol hokimiyatining kuchayishi
Mutlaq monarxiya.Mutlaq monarxiya (absolutizm) – davlat hokimiyatining huquqi hech qanday qonun bilan cheklanmagan yagona bir shaxs – monarx qo‘lida to‘planishidir.Boshqaruvning mutlaq monarxiya shakli siyosiy tarqoq mamlakatni yagona markaziy hokimiyat qo‘l ostida birlashtirish natijasida vujudga keldi. Mutlaq monarxiya mamlakat tarqoqligiga barham berdi. Chunonchi, qirol Genrix VIII Tyudor (1509–1547) hali ham mustaqilligini saqlab qolgan ayrim shimoliy grafliklar…
-
Yevropada reformatsiya. Germaniyada dehqonlar urushi.
Reformatsiya haqida.Reformatsiya – XVI asrda katolik cherkovini isloh qilish maqsadida Germaniyada bo‘lib o‘tgan va XVII asrning birinchi yarmida G‘arbiy Yevropaning qator davlatlariga ham yoyilgan ijtimoiy harakat edi. Bu harakat oqibatida katolik cherkovida bo‘linish yuz berdi. Zamon ruhiga mos, mutaassiblik va aqidaparastlikdan holi, isloh qilingan yangi oqim – protestantlik vujudga keldi. Katolik cherkovining mavqeyi haqida.XVI asr…