-
XVI-XVIII-asrlarda Eron
Safaviylar sulolasi hukmronligining o‘rnatilishiXV asr oxirida Eron markaziy hokimiyatga bo‘ysunmaydigan bir qancha mustaqil hududlarga bo‘linib ketgan edi. Buning oqibatida o‘zaro ichki urushlar tobora avj oldi. Bu esa mamlakat taraqqiyotiga katta salbiy ta’sir ko‘rsata boshladi. Oqibatda mamlakat zaiflashdi. Eronning zaiflashuvi Turkiya bosqini xavfini tobora kuchaytirib bordi. Bu ikki omil Eronni yagona davlatga birlashtirishni hayotiy zaruratga aylantirib…
-
XVI-XVIII asrlarda Usmoniylar imperiyasi (Turkiya)
Imperiyaning yuksalishiXVI asr boshlarida butun imperiya viloyatlarga, viloyatlar esa sanjoq (tuman)larga bo‘lingan edi. Viloyatlarni vali, sanjoqlarni esa sanjoqbey boshqarardi. Imperiyaning asosiy tayanchi qo‘shini edi. Imperiya bosib olgan hududlardagi yerlar ham davlat mulki deb e’lon qilindi. Sulton bu yerlarni o‘z sipohiy (otliq askar)lariga harbiy majburiyat evaziga taqsimlab bergan. Ularning miqdori har xil edi. Sipohiylar shu tariqa…
-
XVI-XVIII asrlarda Yaponiya
Siyosiy ahvolXVI asrda Yevropada yangi jamiyat – kapitalistik jamiyatning tarkib topishi davom etayotgan bir sharoitda Osiyo davlatlarida hamon o‘rta asr feodal munosabatlari hukmron edi. Yaponiya ham bundan mustasno emasdi. XVI asr boshlarida Yaponiya o‘zaro ichki urushlar oqibatida amalda qator-qator mayda davlatlarga bo‘linib ketdi. 1507-yildan boshlab Yaponiya tarixida notinch davr boshlandi. Bu davr Yaponiya tarixiga “Kurashuvchi…
-
XVI-XVIII arslarda Xitoy
Siyosiy hayotXVI asrda ham Xitoyda Min sulolasi hukmronlik qilardi. Ayni shu paytda mamlakatda siyosiy holat keskinlashdi. Avvalo, jamiyat hayotini o‘rta asr ishlab chiqarish munosabatlari chuqur qamrab olgan edi.Chunonchi, ishlab chiqarishda natural xo‘jalik ustun edi. Bundan tashqari, asosiy ishlab chiqaruvchi kuch – dehqonlarni holdan toydiruvchi ijaraga yer olib ishlash tartibi hamon chuqur ildiz otganicha qolayotgan edi.…
-
XVI-XVIII asrlarda Hindiston
Boburiylar imperiyasiga asos solinishiXVI asrda Hindistonda siyosiy tarqoqlik hukm surgan. O‘zaro ichki nizo va kurashlar mamlakatni kuchsizlantirgan. Hindistondagi ichki siyosiy ahvolni sinchkovlik bilan kuzatib turgan Kobul hukmdori Zahiriddin Muhammad Bobur vaziyatdan foydalanishga qaror qildi. Hindistonni egallash uchun harbiy yurish boshladi. Bu davrda Shimoliy Hindistondagi Dehli sultonligida hindistonlik afg‘on qabilalaridan chiqqan lo‘diylar sulolasi hukmronlik qilardi. Bobur…
-
Rossiya imperiyasining tashkil topishi
XVII asr Rossiya iqtisodiyotining o‘ziga xos xususiyatiXVII asrdan Rossiya iqtisodiyotida yangi alomatlar paydo bo‘la boshladi. Bu, avvalo, tovar ishlab chiqarishning, ya’ni bozorda sotish uchun mahsulot tayyorlashning rivojlanishida namoyon bo‘ldi. Shahar hunarmandchiligi yoppasiga mayda tovar ishlab chiqarishga aylana boshladi. Mamlakat ehtiyoji uchun zarur mehnat qurollarini ishlab chiqarishga mo‘ljallangan manufakturalar vujudga keldi. Endi hunarmandlar buyurtmaga ishlashdan bozor…
-
XVI-XVIII asrlarda Germaniya imperiyasi
Iqtisodiy ahvolGermaniya iqtisodiy taraqqiyotda Angliya, Gollandiya va Fransiya kabi davlatlardan orqada edi. Hatto XVI asrning ikkinchi yarmidan boshlab iqtisodiy tushkunlik ham boshlandi. Bu, avvalo, Germaniyaning 300 dan ortiq mayda-mayda knyazlik (davlat)larga bo‘linib ketgani oqibati edi. Siyosiy tarqoqlik yagona ichki bozorning vujudga kelishiga imkon bermadi. Bundan tashqari, bu davrda dengiz savdo yo‘llarining Atlantika okeaniga ko‘chib o‘tgani…
-
Buyuk fransuz burjua inqilobining yakunlari va tarixiy ahamiyati
Yakobinchilarning hokimiyat tepasiga kelishiLyudovik XVI qatl etilgach, Prussiya, Ispaniya, Angliya va Avstriya monarxlarining bosqinchilik hujumi kuchaydi. Jirondachilar mamlakat mudofaasini yetarli darajada tashkil eta olmadi. Buning ustiga, mamlakat janubida yerlarning shahar burjuaziyasiga sotilayotganidan norozi bo‘lgan dehqonlar isyoni boshlandi. Isyonchilar qirolning qatl etilishini jinoyat deb hisoblardi. Yakobinchilar mamlakatdagi bu og‘ir vaziyat uchun jirondachilarni aybladi. Ular Parij aholisini…
-
Buyuk Fransuz burjua inqilobi va monarxiyaning tugatilishi
Inqilobning sabablariXVIII asr oxirlarida ham Fransiyada hamon o‘rta asr feodal tartiblari hukm surardi. U qishloq xo‘jaligi mamlakati edi. Dehqonlar garchand erkin bo‘lsa-da, ular yashayotgan va mehnat qilayotgan yerlar feodallarning mulki sanalardi. Dehqonlar ijaraga yer olib kun kechirar edi. Soliqlarning soni tobora ko‘payib borgan. Buning ustiga, cherkovga ham soliq to‘lash davom etardi. Oqibatda qishloqlar kambag‘allashib, dehqonlarning…
-
Yevropada uyg’onish davri madaniyati
Uyg‘onish davri haqida.Uyg‘onish davri deyilganda ilm-fan, madaniyat, ma’rifat va ma’naviyat yuksalgan davr tushuniladi. Bunday davr dastlab O‘rta Osiyoda IX–XII va XIV–XV asrlarda yuz bergan. Bu haqida boshqa maqolalarimiz orqali bilib olishingiz mumkin. XIV–XVII asrlarda G‘arbiy Yevropada ham bu hodisa yuz berdi va u Renessans deb ataldi. Bu masala bilan shug‘ullanuvchi olimlar Uyg‘onish davrini o‘rta asrlar…