-
Rus knyazliklari
Feodal tarqoqlikRus knyazliklari tarqoq va o‘zaro qonli urushlar girdobida edi. Bundan foydalangan qipchoqlar hujumlari vaziyatni yanada murakkablashtirar, ayrim knyazlar qipchoqlar bilan ittifoq tuzib, qo‘shni knyazliklarga qarshi yurishlar ham qilardi. Ko‘pgina knyazlar bu vaziyatdan chiqishni, nizolarga chek qo‘yishni o‘ylay boshlaydi. Kiyev knyazi Yaroslav Donishmandning o‘g‘li Vladimir Monomaxning 1097-yilda Lyubech shahrida knyazlarning birinchi syezdini chaqirishi ham, asosan,…
-
Germaniya
Mamlakat xo‘jaligiGermaniyada ishlab chiqarish kuchlarining o‘sishi XII asrdan boshlanadi. O‘rmonlar kesilib, botqoqlar quritilib ekinzorlarga aylantirila boshlanadi. Mehnat qurollarining takomillashuvi hosildorlikni oshiradi. Donli ekinlardan tashqari zig‘ir yetishtirish, bog‘dorchilik, uzumchilik rivojlanadi. Qishloq xo‘jaligi taraqqiyoti shaharlarning vujudga kelishi, yuksalishi bilan bevosita bog‘liq edi. Kyoln, Vorms, Frankfurt, Ulm, Nyurnberg, Augsburglar yirik hunarmandchilik va savdo markazlariga aylanadi. Germaniya shaharlari qo‘shni…
-
Angliya o’rta asrlar so’ngida
Angliya yuz yillik urushlar davridaYuz yillik urushlar Angliya iqtisodiyotiga ham katta zarar yetkazdi. Qirol Richard II 1377-yilda mamlakatda qo‘shimcha jon solig‘i joriy etdi. 1380-yilda jon boshi solig‘i 3 baravarga oshirildi. Soliqni yig‘ishdagi suiiste’molliklar, nohaqliklar Angliyada xalq qo‘zg‘ oloni boshlanishiga sabab bo‘ldi. Uot Tayler qo‘zg‘oloni. Kambag‘al ruhoniylar va rohiblardan xalq voizlari yetishib chiqqan. Xalq orasida katta…
-
General shtatlar
Filipp IV va PapaFransiyani markazlashtirishni davom ettirgan Filipp IV (1285–1314) o‘z qirolligining boshlarida Shampan grafligi, Lion shahri va viloyatini qirol domeniga qo‘shib oladi. Uning keyingi harakatlari mamlakat shimolidagi yirik savdo-hunarmandchilik shaharlarini birlashtirgan Flandriyani egallashga qaratiladi. Yevropa hukmdorlaridan Filipp IV birinchi bo‘lib katta yer-mulklarga egalik qilayotgan cherkovdan soliq talab qiladi. Rim papasi Bonifatsiy VIII (1294–1303) ruhoniylarga…
-
Fransiyada markazlashgan davlatning tashkil topishi
Qirol hokimiyatiAvvalgi G‘arbiy Frank qirolligi bir-biridan mustaqil katta-kichik o‘nlab knyazliklarga bo‘linib ketadi. Knyazliklar merosga qoldirilganida yana bo‘linar, sulolaviy nikohlar natijasida qo‘ldan qo‘lga o‘tardi. Qirolning shaxsiy yer-mulklari (domeni) shimolda Parijdan – janubda Orleanga qadar joylashgan edi. Normandiya, Burgundiya, Bretan, Akvitaniya gersoglarining har biri qirolga nisbatan ko‘proq hudud va aholiga ega edi. Qirol domenida esa unga bo‘ysunmagan…
-
Dastlabki salib yurishlari
Birinchi salib yurishiBirinchi salib yurishlariga Fransiya, Italiya va Germaniyaning turli viloyatlaridan kelgan ritsarlar to‘plangan. Ular yaxshi qurollangan, zarur ozuqa va pul bilan ta’minlangan edi. Vizantiya poytaxti Konstantinopolda 1096-yilning kuzidan to‘plana boshlagan ritsarlarga imperator Aleksey I vassallik qasamyodini qabul qildirgan. Ya’ni Yaqin Sharqda tuzilajak xristian davlatlari Vizantiyaga siyosiy qaram bo‘lishi lozim edi. Yurishlar Suriya bilan Falastinda…
-
Salib yurishlari
Salib yurishlariSalib yurishlari – G‘arbiy Yevropa feodallarining Yaqin Sharqdagi bosqinchilik va talonchilik urushlari edi. Bu yurishlar 1096-1270-yillar oralig‘ida bo‘lib o‘tgan. Sharqdagi yerlarni egallash orqali cherkov o‘zining ta’sirini yanada kuchaytirishni maqsad qilgan. Sharqda XI asr oxirida vujudga kelgan vaziyat salib yurishlari uchun qulay sharoit tug‘dirgan. Kichik Osiyo yarimoroli deyarli to‘liq saljuqiy turklar qo‘lida edi. Bu yerdan…
-
O’rta asrlarda xristianlik
Dinning Yevropada tarqalishiXristian dini IV asrdan german qabilalari orasida ham tarqala boshlaydi.V asr oxirida Franklar qiroli Xlodvig xristianlikni qabul qiladi. Angliya va Irlandiya monastirlaridan yetishib chiqqan serg‘ayrat rohiblar Yevropaning eng chekka joylariga ham borib, aholini xristianlikka o‘tkazadi. Kiyev Rusi va Bolgariya X asr oxirlarida Vizantiyadan xristianlikning pravoslav mazhabini qabul qilgan. Xristian dini Yevropada IV asrdan…
-
Osiyo mamlakatlarining o’rta asr shaharlari
O‘rta asr shaharlariSharq mamlakatlari o‘rta asrlarning rivojlangan davriga turli paytda o‘tgan.Bu hol har bir mamlakatda ishlab chiqarish taraqqiyoti turli darajada bo‘lgani bilan izohlanadi. Dastlab ma’muriy markaz yoki harbiy qal’alar sifatida tashkil topgan o‘rta asr shaharlari, hunarmandchilik va savdoning yuksala borishi bilan juda tez rivojlangan. Osiyoning eng yirik shaharlari: Chanyan, Loyan, Xanchjou, Kamakura, Kioto, Osaka, Dehli,…
-
O’rta asrlarda tovar ishlab chiqarishning yuksalishi
Tovar xo‘jaligining paydo bo‘lishiSexlar nazoratiga qaramasdan hunarmandlar savdo uchun tayyorlagan buyumlar soni ko‘paygan. Natijada xomashyo va qishloq xo‘jalik mahsulotlariga talab ham oshib borgan. O‘z navbatida, yirik yer egalari va dehqonlarning yetishtiradigan mahsulotlari ko‘payishidan manfaatdorligi ortgan. O‘z mahsulotlarini sotib, hunarmandchilik buyumlarini xarid qiluvchilar ko‘paya boshlagan. Yirik shaharlar faqat atrofdagi viloyatlar bilangina emas, chet mamlakatlar bilan ham…