-
Muhim tarixiy sanalar
III asr – Xitoyning Xan imperiyasi o‘rnida Vey, Shu va U davlatlarining tashkil topishi320-340-yillar – Hindistonda Chandragupta I hukmronlik qilgan yillar.395-yil – Rim imperiyasining G‘arbiy va Sharqiy Rim imperiyalariga bo‘linishi.IV–VI asrlar – xalqlarning Buyuk ko‘chishlari davri.VI asrning boshi – Amvrosiy Avrelian brittlarni birlashtirib, anglsakslarga qarshilik ko‘rsata boshlaydi.407-yil – Rim legionlari Britaniyani tashlab, Italiyaga qaytadi.476-yil –…
-
Xitoy
Iqtisodiy taraqqiyotSun sulolasining (960–1279) hokimiyatga kelishi bilan xitoyda uzoq davom etgan siyosiy tarqoqlik va o‘zaro urushlarga chek qo‘yildi. Natijada mamlakat xo‘jaligining yuksalishiga zamin yaratildi. X asrdan suvni nisbatan baland joylarga chiqaruvchi moslamalardan keng foydalana boshlandi. Chig‘irdan foydalanish ekin maydonlarini ko‘paytirish imkonini bergan. Suv tegirmonlari yordamida sholini tozalash, moy olish, un chiqarish tobora keng qo‘llana boshlangan.…
-
Keyingi salib yurishlari
Salibchilarning Konstantinopolga kirib kelishi. Ammo mahalliy yunonlarning mardonavor qarshiligi tufayli lotinlar Vizantiya yerlarini to‘liq bo‘ysundira olmaydi. Lotin imperiyasining o‘zi ham tez orada bir necha mayda knyazliklarga bo‘linib ketadi. Vizantiyaning tiklanishiVizantiyaliklarning lotinlarni tez orada haydab yuborishga bo‘lgan umidlari zoye ketmagan. Bo‘ysundirilgan aholi salibchilarni yoqtirmaganб lotinlar esa o‘zaro kelisha olishmagan. Kunlardan birida nikeyaliklar harbiy bo‘linmasi lotinlarni «qo‘rqitish»…
-
Moʻg‘ullar davlati
Ijtimoiy tuzum Mo‘g‘ul qabilalari qadimdan Janubiy Sibir, Manchjuriya va Mo‘g‘uliston hududlarida yashab kelgan. Ularning ko‘pchiligi ko‘chmanchi chorvachilik bilan shug‘ullangan, o‘rmonda yashagan ayrim urug‘lar ovchilik va baliqchilik bilan kun kechirgan. Mo‘g‘ullar hayotida qadimgi udumlar, diniy tasavvurlarida esa ajdodlar ruhiga sig‘inish, shomonlik e’tiqodlari yaxshi saqlanib qolgan. Mo‘g‘ullar hayotidan. (36-id-105 p 125). Lekin XII asrning ikkinchi yarmidan boshlab…
-
Osiyo, Amerika, Afrika xalqlari madaniyati
Turklar madaniyatiUsmonlilar jamiyatida XV asr oxirida madaniyatning turli sohalari ravnaq topdi.Mamlakatda shoira Mehri xotun va shoir Mulla Mahmud kabi qator iqtidorli shoirlar yetishib chiqdi. Turk me’morchiligi turli mamlakatlardan keltirilgan usta – quruvchilar tajribasidan foydalanib yuksala borgan. Millati yunon bo‘lgan Xoja Sinon qurgan ajoyib me’morchilik durdonalari uni butun jahonga tanitdi.U o‘z faoliyati davrida 300 dan ortiq…
-
Afrika xalqlari o’rta asrlarda
Afrika aholisi va xo‘jaligiAholining aksari qismi I mingyillik oxiriga qadar tashqi dunyodan ajralgan holda yashagan. Qit’aning tropik o‘rmonlarida, sahrolarda ovchi va terimchi qabilalar joylashgan. Afrikaning Misrdan boshqa hududlarida yashagan ba’zi dehqonlar ildizmevali ekinlarni yetishtirgan. Afrikalik jangchilar. Savanna hududlarida yerda unumdor tuprog‘i bo‘lgan joylarga moslashgan temir tishli chopqilar bilan ishlov berilgan. Sahroi Kabirning atroflarida ko‘chmanchi, yarim…
-
Amerika o’rta asrlarda
Xo‘jalik taraqqiyotiOlimlarning fikricha, amerika qit’asiga dastlabki odamlar Shimoliy Osiyodan hozirgi Bering bo‘g‘ozi orqali buyuk muzlik davrida, bundan 40 ming yil avval o‘ta boshlagan va bu jarayon uzoq davom etgan. Natijada bu yerlarga yevropaliklar kelguniga qadar ham ko‘psonli qabila va elatlar shakllangan. Bu qabilalarning asosiy qismi ovchilik va baliqchilik bilan shug‘ullangan. Ammo Markaziy va Janubiy Amerikaning…
-
Hindiston
Dehli sultonligining tashkil topishiXI–XII asrlarda Hindistonning shimoliy hududlariga turk va afg‘on qabilalarining hujumlari va joylashuvi kuchaygan. Musulmonlar bosib olgan viloyatlarda 1206-yilda poytaxti Dehli bo‘lgan sultonlik vujudga keladi. Dehli sultonligining ilk hukmdori Qutbiddin oyboqning qo‘shini asosini turkiy qabilalardan tuzilgan suvoriylar tashkil qilgan. Sulton viloyatlar noibligiga harbiylar, qo‘shin boshliqlarini tayinlagan. 1206–1526-yillarda Dehli sultonligi faoliyat yuritgan. Hindistonni istilo…
-
Koreya
«Tonggi tarovat» mamlakatiChoson (koreyscha, Tonggi tarovat) ilk koreys davlatidir. Mazkur davlatning asoschisi afsonaviy Tangun hisoblanadi. Tangun Pxenyanda Choson qirolligiga asos solgan. Koreyslar Tangun davrini koreys xalqining tashkil topish davri deb hisoblashadi. Chosonning afsonaviy asoschisi Tangun. O‘zaro kurashlar va xitoyliklar bilan bo‘lgan janglar mil. avv. I asrda Qadimgi Chosonni uch qirollikka – Pekche, Silla va Koguryoga…
-
Yaponiya
Ijtimoiy munosabatlar Yaponiyada yer egaligi munosabatlari XI–XII asrlarda uzil-kesil shakllangan.Bu paytga kelib yer egalari mulklari – syoyenlar vujudga kelgan. Bunday yerlar merosiy bo‘lib, syoyenlar barcha soliqlardan ozod etilgan. Zamindorlar o‘z yerlarini kambag‘ al dehqonlarga ijaraga berishgan. Yaponiyada yirik yer egalari ma’lum toifalarga bo‘lingan. Ulardan eng nufuzlilari – xanke deb nomlangan. Ularning vassallari ryokalar bo‘lgan. Harbiy…