Ispaniya Yevropaning chetki janubi-g‘arbiy burchagida joylashgan va Yevropa davlatlari tizimida muhim strategik boʻgʻinni tashkil etadi. U uzoq vaqt davomida Osiyo, Afrika va Lotin Amerikasida ulkan imperiyani barpo etib, yirik mustamlakachi davlat boʻlib keldi. Ispan mustamlakalari XIX asr oxirida mamlakatda hukmron ijtimoiy kuchga va siyosiy hayotdagi eng ta’sirdor omilga aylangan yirik ispan pomeshchiklari — latifundistlarini boyitib…

Buyuk depressiyaning boshlanishi AQShda boshlangan jahon iqtisodiy inqirozi aynan shu mamlakat uchun eng sertalafot oqibatlar keltirdi. Inqiroz 1929-yilning 24-dekabrida Nyu York birjasidagi vahimadan boshlandi. Aksiyalar kursi keskin ravishda pasayaverdi. Bir haftadan soʻng aksiyalarning umumiy qiymati 4,5 baravar pasaydi, barcha qimmatli qogʻozlar, jumladan, pullar ham qadrsizlandi. Bir necha hafta mobaynida koʻplab zavodlar, shaxtalar, temiryoʻllar, elektr stansiyalari…

Jahon iqtisodiy inqirozining mamlakat iqtisodiyotiga ta’siri Italiyada iqtisodiy inqiroz 1934-yilgacha davom etdi va mamlakatni chuqur depressiyaga duchor qildi. U Italiyaning 1926-yilgi sharoitida boshlandi. Inqiroz oʻtkazilgan pul islohoti choʻqqiga chiqqan 1932-yilga kelib sanoatdagi ishlab chiqarish 1929-yildagi darajaga nisbatan 33 foizga qisqardi, ayrim sohalardagi qisqarish bundan ham ko‘proqni tashkil qildi. Tashqi savdo hajmlari ikki baravarga kamaydi. Yirik…

Iqtisodiy inqirozning mamlakat iqtisodiyotiga ta’siri Iqtisodiy inqiroz Angliyada 1930-yilda ro‘y berdi, ammo uning choʻqqisi 1932-yilga to‘g‘ri keladi. Sanoat sohasidagi ishlab chiqarish 1932-yilda 1929-yildagiga nisbatan 82 foizga tushib ketdi, 1933-yilda esa pasayish 93 foizni tashkil qildi. Sanoat sohasidagi ishlab chiqarish darajasining Angliyada nisbatan oz pasayishi mahsulotlarni rezerv bozorlar sifatida saqlab turilgan mustamlaka va qaram mamlakatlarda sotish…

30-yillar boshida mamlakatdagi iqtisodiy inqiroz Fransiyada jahon iqtisodiy inqirozi oʻta ogʻir shaklda kechdi. Sanoat mahsulotlari hajmi va milliy daromad 1934-yilda 30% ga kamaydi; bir nechta yirik banklar kasodga uchradi, koʻplab yirik zavod va fabrikalar yopildi. Inqiroz, ayniqsa, toʻqimachilik sanoatiga qattiq taʼsir qildi. 1934-yilda ip-gazlama fabrikalari inqirozdan avval ishlab chiqargan yalpi mahsulotning atigi 35 foizini berdi,…

Natsistlar tuzumining harbiy doktrinasi Urush natsistlar tuzumining asosiy vazifasi edi. Siyosiy va iqtisodiy hayotning barcha sohalaridagi tadbirlar bitta maqsad — boshqa mamlakatlarning armiyasidan son va sifat jihatidan bir necha karra ustun qurolli kuchlarni tuzish, Gitler rahbariyatining tajovuzkor rejalarini tez va talafotsiz amalga oshirish imkonini beruvchi harbiy doktrinani yaratishga qaratilgandi. Harbiy doktrina — davlatdagi harbiy ishlarni…

Natsistlar davlatining qurilishi Germaniyada qaror topgan tuzum davlat siyosati miqyosiga koʻtarilgan ommaviy va shafqatsiz terrordan iborat edi. Terror faqat siyosiy raqiblarni yoʻq qilish vositasi emas, nemis xalqini qoʻrqitish omili ham hisoblanib, har bir nemis fuqarosi qarshilik koʻrsatishning befoydaligini, qarshilik koʻrsatgan muqarrar halok qilinishini va natsistlar rahbariyatiga soʻzsiz itoat etish zarurligini anglab yetishi lozim edi. Natsistlar…

Germaniyadagi iqtisodiy inqiroz va uning oqibatlari 1929–1932-yillardagi inqiroz Germaniyadagi iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy hayotning asoslarini larzaga soldi. Uch yil davomida ishlab chiqarish hajmlari tinimsiz pasayib bordi. Sanoatda 1932-yilgi ishlab chiqarish darajasi 1928-yilgi ishlab chiqarish darajasining atigi 58 foizini tashkil qildi, mehnat uchun haq yarmiga qisqardi va rasmiy belgilangan kun kechirish uchun zarur miqdorning yarmini tashkil qildi.…

1929–1933-yillardagi jahon iqtisodiy inqirozi Bu jahon iqtisodiyoti taraqqiyoti tarixidagi eng ogʻir va halokatli inqiroz boʻldi.U butun jamiyatning iqtisodiy asosini titratibgina qolmay, ogʻir ijtimoiy va siyosiy oqibatlarga ham olib keldi. Inqiroz oʻz fuqarolarini ish, yashash uchun mablagʻ, fuqaroviy tinchlik bilan taʼminlay olmagan mavjud tuzumga ham ulkan maʼnaviy zarar yetkazdi. Yevropa xaritasining urushdan keyingi tuzilishi anʼanaviy xoʻjalik…