-
O‘zbekistonda sovet hokimiyati yuritgan madaniy siyosat
Sovet hokimiyatining ta’lim va fan sohasidagi ishlari Yosh avlodni o‘qitish, buning uchun shart-sharoitlar yaratish xalq ommasi, uning vakillari uchun dolzarb bo‘lib kelgan. Bolsheviklar tomonidan O‘zbekistonda dastlabki yillarda sovet maktablari va texnikumlar ochishga alohida e’tibor qaratildi. Jadid maktablari yopildi. Eski maktablar va vaqf maktablari ham tugatildi. Turkiston davlat universiteti va O‘zbekiston davlat universitetidan keyin respublikada ko‘plab…
-
O‘zbek xotin-qizlarining ozodlikka chiqarish jarayoni va muammolar
“Hujum” harakatining o‘tkazilishi O‘zbek ayollari va qizlarining hayoti asrlar davomida islom dini shariati ko‘rsatmalari asosiga qurilgan edi. Sovet hokimiyati o‘rnatilgach, Sharq ayollarini “ozodlik”ka chiqarish, eski turmush tarziga hujum qilish, ayollarning chachvon va paranjisini tashlab yangi zamon qurayotganlar safiga tezroq qo‘shilishi kabi muammolar kun tartibiga qo‘yildi. Bolsheviklar tomonidan O‘rta Osiyo respublikalarida, xususan, O‘zbekistonda bu muammo qisqa…
-
O‘zbekistonda industrlashtirish siyosatining amalga oshirilishi va kadrlar masalasi
Mamlakatda industrlashtirish siyosatiga o‘tilishi va besh yillik rejalarining ishlab chiqilishi Mamlakatda qishloq xo‘jaligini zo‘ravonlik bilan kollektivlashtirish jarayonida 1928-yili sanoatni industrlashtirish ham amalga oshirildi.Aslini olganda mamlakatning markaziy organlari tomonidan 1925-yil dekabrda bo‘lgan VKP(b) XIV syezdida SSSRda iqtisodiyotni rivojlantirishning hal qiluvchi vositasi sifatida sotsialistik industrlashtirishga o‘tish ommaviy tarzda e’lon qilingan edi. Mamlakatning iqtisodiy, siyosiy va madaniy taraqqiyoti…
-
O‘zbekistonda qishloq xo‘jaligini kollektivlashtirish siyosati hamda quloqlarning surgun qilinishi
O‘zbekistonda yer-suv islohotining ikkinchi bosqichi O‘rta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanish o‘tkazilgandan so‘ng 1925–1929-yillarda yer-suv islohotining ikkinchi bosqichi amalga oshirildi. Islohotning ikkinchi bosqichi birinchisidan farqli o‘laroq katta yer egaligini (rasmiy hujjatlarda “quloqlar”, “mushtumzo‘rlar” deb yuritilgan) butunlay cheklash va ularni sinf sifatida tugatish masalasini qo‘ydi. “Agrar inqilob”ning strategiya va taktikasi O‘zbekiston Kompartiyasining II syezdi (1925-yil noyabr)da tasdiqlandi. Bu…
-
O‘zbekiston SSRning tashkil topishi
O‘zbekiston SSRning tuzilishi, uning hududi va aholisi 1925-yil 13-fevralda Buxoroda maxsus qurilgan Xalq uyida Butuno‘zbek (O‘zbekiston SSR) Sovetlarining I ta’sis qurultoyi ochildi. Qurultoy faoliyatida Moskvadan maxsus kelgan Butunittifoq (SSSR) Markaziy Ijroiya Qo‘mitasi raisi Mixail Kalinin qatnashdi va nutq so‘zladi. Qurultoy qatnashchilari tomonidan 17-fevralda “O‘zbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasini tashkil etish to‘g‘risida Deklaratsiya” qabul qilindi. Deklaratsiyada yangi…
-
O‘rta Osiyo respublikalarida o‘tkazilgan milliy-hududiy chegaralanish va uning oqibatlari
Turkiston — mintaqa xalqlarining yagona makoni va umumiy vatani Turkiston mintaqasi azaldan turkiy xalqlarning yagona maskani va umumiy vatani bo‘lgan. 1918–1924-yillarda mavjud bo‘lgan Turkiston ASSR, BXSR, XXSRning tub xalqlari asrlar davomida turmush tarzi va an’analari jihatidan bir-birlariga juda yaqin bo‘lishgan. Turkistondagi turli davlatlarning har birida turkiy xalqlar: o‘zbeklar, turkmanlar, qoraqalpoqlar, qozoqlar, qirg‘izlar, shuningdek, tojik xalqi…
-
Buyuk Fransuz burjua inqilobi va monarxiyaning tugatilishi
Inqilobning sabablariXVIII asr oxirlarida ham Fransiyada hamon o‘rta asr feodal tartiblari hukm surardi. U qishloq xo‘jaligi mamlakati edi. Dehqonlar garchand erkin bo‘lsa-da, ular yashayotgan va mehnat qilayotgan yerlar feodallarning mulki sanalardi. Dehqonlar ijaraga yer olib kun kechirar edi. Soliqlarning soni tobora ko‘payib borgan. Buning ustiga, cherkovga ham soliq to‘lash davom etardi. Oqibatda qishloqlar kambag‘allashib, dehqonlarning…
-
Yevropada uyg’onish davri madaniyati
Uyg‘onish davri haqida.Uyg‘onish davri deyilganda ilm-fan, madaniyat, ma’rifat va ma’naviyat yuksalgan davr tushuniladi. Bunday davr dastlab O‘rta Osiyoda IX–XII va XIV–XV asrlarda yuz bergan. Bu haqida boshqa maqolalarimiz orqali bilib olishingiz mumkin. XIV–XVII asrlarda G‘arbiy Yevropada ham bu hodisa yuz berdi va u Renessans deb ataldi. Bu masala bilan shug‘ullanuvchi olimlar Uyg‘onish davrini o‘rta asrlar…
-
Amerika Qo’shma Shtatlairing tashkil etilishi
Shimoliy AmerikaBuyuk Britaniyaning mustamlakasi bo‘lgan Shimoliy Amerikada XVIII asrning o‘rtalaridan boshlab yagona ichki bozor shakllana boshladi, savdo aloqalari rivojlandi. Ayni paytda Amerikaga yevropaliklarning ko‘chib kelishi boshlangan davrdan keyingi ikki asr davomida kelganlarning yagona tarixiy taqdiri ham yuzaga keldi. Chunonchi, ingliz tili umumiy tilga aylandi. Yevropadan ko‘chib kelganlar endi o‘zlarini “amerikalik” deb atay boshlaydi.Amerikaliklarning o‘ziga xos…
-
Angliyaning dunyoda birinchi sanoat mamlakatiga aylanishi
Davlat tuzumiXVIII asrda Angliya cheklangan monarxiya davlati edi. Davlat boshlig‘i qirol bo‘lib, hukumatni parlament saylovida g‘olib chiqqan ikki siyosiy partiyadan biri tuzar edi. Butun hokimiyat parlament qo‘lida edi. Parlamentning Jamoalar palatasida tori va vigilar partiyalari faoliyat ko‘rsatardi. Torilar qirolning huquq va manfaatlarini himoya qilgan hamda mavjud tartiblar buzilmasligi uchun kurashgan. Vigilar esa parlament huquqlarini himoya…