-
XVI-XVIII asrlarda Hindiston
Boburiylar imperiyasiga asos solinishiXVI asrda Hindistonda siyosiy tarqoqlik hukm surgan. O‘zaro ichki nizo va kurashlar mamlakatni kuchsizlantirgan. Hindistondagi ichki siyosiy ahvolni sinchkovlik bilan kuzatib turgan Kobul hukmdori Zahiriddin Muhammad Bobur vaziyatdan foydalanishga qaror qildi. Hindistonni egallash uchun harbiy yurish boshladi. Bu davrda Shimoliy Hindistondagi Dehli sultonligida hindistonlik afg‘on qabilalaridan chiqqan lo‘diylar sulolasi hukmronlik qilardi. Bobur…
-
Rossiya imperiyasining tashkil topishi
XVII asr Rossiya iqtisodiyotining o‘ziga xos xususiyatiXVII asrdan Rossiya iqtisodiyotida yangi alomatlar paydo bo‘la boshladi. Bu, avvalo, tovar ishlab chiqarishning, ya’ni bozorda sotish uchun mahsulot tayyorlashning rivojlanishida namoyon bo‘ldi. Shahar hunarmandchiligi yoppasiga mayda tovar ishlab chiqarishga aylana boshladi. Mamlakat ehtiyoji uchun zarur mehnat qurollarini ishlab chiqarishga mo‘ljallangan manufakturalar vujudga keldi. Endi hunarmandlar buyurtmaga ishlashdan bozor…
-
XVI-XVIII asrlarda Germaniya imperiyasi
Iqtisodiy ahvolGermaniya iqtisodiy taraqqiyotda Angliya, Gollandiya va Fransiya kabi davlatlardan orqada edi. Hatto XVI asrning ikkinchi yarmidan boshlab iqtisodiy tushkunlik ham boshlandi. Bu, avvalo, Germaniyaning 300 dan ortiq mayda-mayda knyazlik (davlat)larga bo‘linib ketgani oqibati edi. Siyosiy tarqoqlik yagona ichki bozorning vujudga kelishiga imkon bermadi. Bundan tashqari, bu davrda dengiz savdo yo‘llarining Atlantika okeaniga ko‘chib o‘tgani…
-
Buyuk fransuz burjua inqilobining yakunlari va tarixiy ahamiyati
Yakobinchilarning hokimiyat tepasiga kelishiLyudovik XVI qatl etilgach, Prussiya, Ispaniya, Angliya va Avstriya monarxlarining bosqinchilik hujumi kuchaydi. Jirondachilar mamlakat mudofaasini yetarli darajada tashkil eta olmadi. Buning ustiga, mamlakat janubida yerlarning shahar burjuaziyasiga sotilayotganidan norozi bo‘lgan dehqonlar isyoni boshlandi. Isyonchilar qirolning qatl etilishini jinoyat deb hisoblardi. Yakobinchilar mamlakatdagi bu og‘ir vaziyat uchun jirondachilarni aybladi. Ular Parij aholisini…
-
Buyuk Fransuz burjua inqilobi va monarxiyaning tugatilishi
Inqilobning sabablariXVIII asr oxirlarida ham Fransiyada hamon o‘rta asr feodal tartiblari hukm surardi. U qishloq xo‘jaligi mamlakati edi. Dehqonlar garchand erkin bo‘lsa-da, ular yashayotgan va mehnat qilayotgan yerlar feodallarning mulki sanalardi. Dehqonlar ijaraga yer olib kun kechirar edi. Soliqlarning soni tobora ko‘payib borgan. Buning ustiga, cherkovga ham soliq to‘lash davom etardi. Oqibatda qishloqlar kambag‘allashib, dehqonlarning…
-
Yevropada uyg’onish davri madaniyati
Uyg‘onish davri haqida.Uyg‘onish davri deyilganda ilm-fan, madaniyat, ma’rifat va ma’naviyat yuksalgan davr tushuniladi. Bunday davr dastlab O‘rta Osiyoda IX–XII va XIV–XV asrlarda yuz bergan. Bu haqida boshqa maqolalarimiz orqali bilib olishingiz mumkin. XIV–XVII asrlarda G‘arbiy Yevropada ham bu hodisa yuz berdi va u Renessans deb ataldi. Bu masala bilan shug‘ullanuvchi olimlar Uyg‘onish davrini o‘rta asrlar…
-
Amerika Qo’shma Shtatlairing tashkil etilishi
Shimoliy AmerikaBuyuk Britaniyaning mustamlakasi bo‘lgan Shimoliy Amerikada XVIII asrning o‘rtalaridan boshlab yagona ichki bozor shakllana boshladi, savdo aloqalari rivojlandi. Ayni paytda Amerikaga yevropaliklarning ko‘chib kelishi boshlangan davrdan keyingi ikki asr davomida kelganlarning yagona tarixiy taqdiri ham yuzaga keldi. Chunonchi, ingliz tili umumiy tilga aylandi. Yevropadan ko‘chib kelganlar endi o‘zlarini “amerikalik” deb atay boshlaydi.Amerikaliklarning o‘ziga xos…
-
Angliyaning dunyoda birinchi sanoat mamlakatiga aylanishi
Davlat tuzumiXVIII asrda Angliya cheklangan monarxiya davlati edi. Davlat boshlig‘i qirol bo‘lib, hukumatni parlament saylovida g‘olib chiqqan ikki siyosiy partiyadan biri tuzar edi. Butun hokimiyat parlament qo‘lida edi. Parlamentning Jamoalar palatasida tori va vigilar partiyalari faoliyat ko‘rsatardi. Torilar qirolning huquq va manfaatlarini himoya qilgan hamda mavjud tartiblar buzilmasligi uchun kurashgan. Vigilar esa parlament huquqlarini himoya…
-
Angliyada fuqarolar urushi va uning oqibatlari
Fuqarolar urushining boshlanishiAngliyada 1642-yilning yozida fuqarolar urushi boshlandi. Urush burjuaziya boshchiligidagi yangi tuzum tarafdorlari bilan qirol va katta yer-mulk egalari o‘rtasida bo‘lib o‘tdi. Burjuaziya qo‘lida bo‘lgan parlament bilan Shotlandiya o‘rtasida ittifoq tuzildi. Ikki tomonning birlashgan kuchi qirol qo‘shini ustidan g‘alaba qozondi. G‘alabada parlament qo‘shinining rahbari Oliver Kromvelning qo‘mondonlik mahorati katta rol o‘ynadi. Ayni paytda parlament…
-
Angliyada burjua inqilobining boshlanishi
Angliya inqilob arafasidaXVI asr Angliya uchun muvaffaqiyatli yakunlandi. Angliyaning qudratli dengiz davlatiga aylangani chet el mamlakatlari bilan savdo-sotiq ishlarini tobora kengaytirib yubordi. London tashqi savdoda monopol huquqni qo‘lga kiritdi.Natijada shaharda badavlat savdogarlar guruhi vujudga keldi. Ichki savdo ham rivojlandi. 1600-yilda Londonda birja ochildi. Qishloq xo‘jaligida ham bozor munosabatlarining qaror topishi tezlashdi. Bu omillarning barchasi katta…