Tarix hodisalari

Bo’lim: Jahon tarixi 10

  • Germaniyada fashistlar diktaturasi

    Natsistlar davlatining qurilishi Germaniyada qaror topgan tuzum davlat siyosati miqyosiga koʻtarilgan ommaviy va shafqatsiz terrordan iborat edi. Terror faqat siyosiy raqiblarni yoʻq qilish vositasi emas, nemis xalqini qoʻrqitish omili ham hisoblanib, har bir nemis fuqarosi qarshilik koʻrsatishning befoydaligini, qarshilik koʻrsatgan muqarrar halok qilinishini va natsistlar rahbariyatiga soʻzsiz itoat etish zarurligini anglab yetishi lozim edi. Natsistlar…

  • 1929-1939-yillarda Germaniya

    Germaniyadagi iqtisodiy inqiroz va uning oqibatlari 1929–1932-yillardagi inqiroz Germaniyadagi iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy hayotning asoslarini larzaga soldi. Uch yil davomida ishlab chiqarish hajmlari tinimsiz pasayib bordi. Sanoatda 1932-yilgi ishlab chiqarish darajasi 1928-yilgi ishlab chiqarish darajasining atigi 58 foizini tashkil qildi, mehnat uchun haq yarmiga qisqardi va rasmiy belgilangan kun kechirish uchun zarur miqdorning yarmini tashkil qildi.…

  • 1929-1933-yillarda jahon iqtisodiyoti inqirozi va uning xususiyatlari

    1929–1933-yillardagi jahon iqtisodiy inqirozi Bu jahon iqtisodiyoti taraqqiyoti tarixidagi eng ogʻir va halokatli inqiroz boʻldi.U butun jamiyatning iqtisodiy asosini titratibgina qolmay, ogʻir ijtimoiy va siyosiy oqibatlarga ham olib keldi. Inqiroz oʻz fuqarolarini ish, yashash uchun mablagʻ, fuqaroviy tinchlik bilan taʼminlay olmagan mavjud tuzumga ham ulkan maʼnaviy zarar yetkazdi. Yevropa xaritasining urushdan keyingi tuzilishi anʼanaviy xoʻjalik…

  • 1922-1939-yillarda Rossiya

    20-yillardagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy tizim 1920-yil oktyabrda Sovet-Polsha urushi yakunlandi. 1920-yil noyabrda general Vrangel qoʻmondonligidagi soʻnggi oq gvardiya qismlari Qrimni tark etdi.Rossiyadagi fuqarolar urushining uch yillik tarixiga yakun yasaldi. Antanta mamlakatlari va AQSH qoʻmondonligi oʻz qoʻshinlarini olib chiqib ketdilar va qamal holatining bekor qilinganini bildirdi. Bolsheviklar gʻalaba qozonib, hokimiyatni oʻz qoʻllarida saqlab qoldilar. Ular oldida…

  • 1918-1929-yillarda Amerika Qo’shma Shtatlari

    AQSH — dunyodagi yetakchi davlat Birinchi jahon urushi natijasida AQSH dunyodagi yetakchi davlatga aylandi.Amerika kompaniyalari Yevropa mamlakatlariga ulkan miqdorda va yuqori narxlarda harbiy jihozlar, qurol-yarogʻ va oziq-ovqat yetkazib berdi. Koʻplab Yevropa mamlakatlari AQSHdan urush olib borish uchun kredit oldi va urushdan soʻng AQSH oldida qarzdor boʻlib qoldi. Amerika kompaniyalari urush davrida jami 35 mlrd dollardan…

  • 1918-1929-yillarda Italiya

    Qishloq xoʻjaligining rivojlanishi. Sanoatning monopoliyalashuvi Birinchi jahon urushida Antanta tomonida ishtirok etgan Italiyada anchagina oʻzgarishlar roʻy berdi. Harbiy buyurtmalar ogʻir sanoatning rivojlanishiga, yengil sanoatning bir qadar jonlanishiga sabab boʻldi. Italiya garchi sanoat taraqqiyoti jihatidan rivojlangan industrial davlatlar darajasiga yetmagan boʻlsa-da, agrar mamlakatdan industrial-agrar mamlakatga aylandi. Italiyada mamlakat iqtisodiy hayotida muhim oʻrin tutgan, sanoatni rivojlantirishda katta…

  • 1918-1929- yillarda Germaniya

    Germaniya urushdan keyin Urush Germaniyada yetilib turgan ijtimoiy nizolarni keskinlashtirib yubordi. U german jamiyatining Kayzer boshchiligidagi oliy tabaqasi bilan nemis mehnatkashlari oʻrtasidagi mavjud jarlikni yaqqol namoyon qildi. Urush paytida yirik nemis konsernlari, oliy rutbali harbiylar va Kayzerning yaqinlari boyib ketdilar. Germaniya urushda 2 milliondan ortiq qurbon berdi. Yaradorlar, asirlar va bedarak yoʻqolganlar bilan uning jami…

  • 1918-1929-yillarda Buyuk Britaniya

    Birinchi jahon urushidan soʻng Buyuk Britaniyaning iqtisodiyoti Birinchi jahon urushi Britaniya dunyodagi mavqeyini tubdan oʻzgartirib yubordi.Bir paytlar jahon sanoat bozorida hukmronlik qilgan Angliya dunyo ʼʼsanoat ustaxonasiʼʼ rolini toʻliq qoʻldan boy berdi. Ingliz mahsulotlarining eksporti kamayib, import koʻpaydi. Angliya harbiy xarajatlarni toʻlashga majbur edi, shu sababli chet el zayom va kreditlaridan foydalanardi. Natijada Angliya AQSHning asosiy…

  • 1918-1920-yillarda Fransiya

    Urushning mamlakat iqtisodiyotiga taʼsiri XIX asr chegarasi Fransiyada iqtisodiy va ijtimoiy munosabatlarda tub oʻzgarishlar roʻy berdi. U dehqonchilik-sanoat mamlakatidan sanoat-dehqonchilik mamlakatiga aylandi. Urush davrida Fransiya sanoati tez surʼatlar bilan rivojlandi. Sanoatning yangi tarmoqlari, yangi metallurgiya korxonalari, mashinasozlik, elektrotexnika va kimyo zavodlari vujudga keldi. Urushdan keyin sanoat rivoji uchun qoʻshimcha imkoniyatlar paydo boʻldi. Elzas va Lotaringiyaning…

  • Yevropa urushdan keyingi barqarorlik yo’lida

    Urushdan keyingi dunyo muammolari Versal-Vashington tartibining yaratilishi Yevropa mamlakatlarining asosiy muammolarini hal etmadi. Aksincha, eski muammolar yoniga yangilari qo‘shildi va ular Birinchi jahon urushidan keyingi dunyoning tarixiy taraqqiyotiga katta ta’sir ko‘rsatdi. Ayrim mamlakatlarda ular ko‘p jihatdan yangi siyosiy vaziyatning yuzaga kelishiga sabab bo‘ldi. Hokimiyatni qoʻlga kiritishga intilayotgan yangi siyosiy tashkilotlarning paydo boʻlishiga turtki berdi. Urushdan…