-
Fransiya—Prussiya urushi va uning yakunlari
Fransiya—Prussiya urushining sabablari. XIX asrning 60-yillari ikkinchi yarmidan boshlab Fransiya imperatori Napoleon III mavqeyiga putur yetdi. Bunga sabab—Fransiyaning iqtisodiy taraqqiyot bo‘yicha o‘z qo‘shnilari bo‘lgan Buyuk Britaniya va Germaniyadan tobora orqada qolayotgani bo‘ldi. Ayni paytda, Fransiya tashqi siyosatda ham muvaffaqiyatsizlikka uchray boshladi. Chunonchi, u Prussiyaning Germaniyani birlashtirishiga to‘sqinlik qilolmay qoldi. Germaniya yagona davlatga birlashadigan bo‘lsa, Fransiyaning…
-
1922-1939-yillarda Rossiya
20-yillardagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy tizim 1920-yil oktyabrda Sovet-Polsha urushi yakunlandi. 1920-yil noyabrda general Vrangel qoʻmondonligidagi soʻnggi oq gvardiya qismlari Qrimni tark etdi.Rossiyadagi fuqarolar urushining uch yillik tarixiga yakun yasaldi. Antanta mamlakatlari va AQSH qoʻmondonligi oʻz qoʻshinlarini olib chiqib ketdilar va qamal holatining bekor qilinganini bildirdi. Bolsheviklar gʻalaba qozonib, hokimiyatni oʻz qoʻllarida saqlab qoldilar. Ular oldida…
-
1918-1929-yillarda Amerika Qo’shma Shtatlari
AQSH — dunyodagi yetakchi davlat Birinchi jahon urushi natijasida AQSH dunyodagi yetakchi davlatga aylandi.Amerika kompaniyalari Yevropa mamlakatlariga ulkan miqdorda va yuqori narxlarda harbiy jihozlar, qurol-yarogʻ va oziq-ovqat yetkazib berdi. Koʻplab Yevropa mamlakatlari AQSHdan urush olib borish uchun kredit oldi va urushdan soʻng AQSH oldida qarzdor boʻlib qoldi. Amerika kompaniyalari urush davrida jami 35 mlrd dollardan…
-
1918-1929-yillarda Italiya
Qishloq xoʻjaligining rivojlanishi. Sanoatning monopoliyalashuvi Birinchi jahon urushida Antanta tomonida ishtirok etgan Italiyada anchagina oʻzgarishlar roʻy berdi. Harbiy buyurtmalar ogʻir sanoatning rivojlanishiga, yengil sanoatning bir qadar jonlanishiga sabab boʻldi. Italiya garchi sanoat taraqqiyoti jihatidan rivojlangan industrial davlatlar darajasiga yetmagan boʻlsa-da, agrar mamlakatdan industrial-agrar mamlakatga aylandi. Italiyada mamlakat iqtisodiy hayotida muhim oʻrin tutgan, sanoatni rivojlantirishda katta…
-
1918-1929- yillarda Germaniya
Germaniya urushdan keyin Urush Germaniyada yetilib turgan ijtimoiy nizolarni keskinlashtirib yubordi. U german jamiyatining Kayzer boshchiligidagi oliy tabaqasi bilan nemis mehnatkashlari oʻrtasidagi mavjud jarlikni yaqqol namoyon qildi. Urush paytida yirik nemis konsernlari, oliy rutbali harbiylar va Kayzerning yaqinlari boyib ketdilar. Germaniya urushda 2 milliondan ortiq qurbon berdi. Yaradorlar, asirlar va bedarak yoʻqolganlar bilan uning jami…
-
1918-1929-yillarda Buyuk Britaniya
Birinchi jahon urushidan soʻng Buyuk Britaniyaning iqtisodiyoti Birinchi jahon urushi Britaniya dunyodagi mavqeyini tubdan oʻzgartirib yubordi.Bir paytlar jahon sanoat bozorida hukmronlik qilgan Angliya dunyo ʼʼsanoat ustaxonasiʼʼ rolini toʻliq qoʻldan boy berdi. Ingliz mahsulotlarining eksporti kamayib, import koʻpaydi. Angliya harbiy xarajatlarni toʻlashga majbur edi, shu sababli chet el zayom va kreditlaridan foydalanardi. Natijada Angliya AQSHning asosiy…
-
1918-1920-yillarda Fransiya
Urushning mamlakat iqtisodiyotiga taʼsiri XIX asr chegarasi Fransiyada iqtisodiy va ijtimoiy munosabatlarda tub oʻzgarishlar roʻy berdi. U dehqonchilik-sanoat mamlakatidan sanoat-dehqonchilik mamlakatiga aylandi. Urush davrida Fransiya sanoati tez surʼatlar bilan rivojlandi. Sanoatning yangi tarmoqlari, yangi metallurgiya korxonalari, mashinasozlik, elektrotexnika va kimyo zavodlari vujudga keldi. Urushdan keyin sanoat rivoji uchun qoʻshimcha imkoniyatlar paydo boʻldi. Elzas va Lotaringiyaning…
-
Yevropa urushdan keyingi barqarorlik yo’lida
Urushdan keyingi dunyo muammolari Versal-Vashington tartibining yaratilishi Yevropa mamlakatlarining asosiy muammolarini hal etmadi. Aksincha, eski muammolar yoniga yangilari qo‘shildi va ular Birinchi jahon urushidan keyingi dunyoning tarixiy taraqqiyotiga katta ta’sir ko‘rsatdi. Ayrim mamlakatlarda ular ko‘p jihatdan yangi siyosiy vaziyatning yuzaga kelishiga sabab bo‘ldi. Hokimiyatni qoʻlga kiritishga intilayotgan yangi siyosiy tashkilotlarning paydo boʻlishiga turtki berdi. Urushdan…