Sharqiy slavyanlar joylashuvi va ijtimoiy tuzumiSharqiy slavyan qabilalari: drevlyanlar, rodimichlar, tiverlar, dregovichlar, vyatichlar, sevoryanlar va hokazolar ilk o‘rta asrlarda Dnepr daryosi havzasida yashagan. Keyinchalik aynan shu qabilalar birlashuvidan Kiyev Rusi davlati vujudga kelgan. Arxeologlar slavyanlarning dehqonchilik va chorvachilik bilan shug‘ullanganliklarini qazishmalardan topilgan mehnat qurollari, kulolchilik buyumlari, jez va kumushdan yasalgan zeb-ziynatlar orqali aniqlashgan. Vizantiyada VIII…

SlavyanlarYozma manbalarda vizantiyalik tarixchilar tomonidan «slavyanlar» atamasi VI asrdan boshlab ishlatilgan. Lekin slavyan qabilalari yunon-rim tarixchilari asarlarida, germanlar bilan bir paytda, miloddan avvalgi II–I asrlarda tilga olinadi. VI–VII asrlarga kelib, slavyanlar g‘arbda Elba daryosidan, sharqda Visla daryosiga qadar, shimolda Boltiq dengizidan, janubda Dunay daryosiga qadar cho‘zilgan hududlarda yashagan. Keyingi asrlarda ular uch guruhga: g‘arbiy, janubiy…

Imperiyaning tashkil topishiVizantiya – Rim imperiyasi vorisi bo‘lib, imperiyaning sharqiy hududlarida vujudga kelgani uchun u Sharqiy Rim imperiyasi deb ham ataladi. Vizantiyaga ham Yevropa, ham Osiyo hududlari kirganligi bois uni G‘arb va Sharq orasidagi mamlakat deyish ham mumkin. Ma’lumki, Imperator Feodosiyning o‘g‘illari 395-yilda Rim imperiyasini ikki mustaqil davlatga: G‘arbiy Rim imperiyasi (poytaxti Rim) va Sharqiy…

Xalqlarning buyuk ko‘chishlari davrida german qabilalari G‘arbiy Yevropa bo‘ylab joylashib, qabila harbiy sarkardalari yurtlaridan uzoq o‘lkalarda davlatlar tuzishgan va ularga qirollik qilishgan. Lekin Germaniyaning o‘zida kuchli mustaqil qirollik nisbatan kech vujudga kelgan. Yangi qirollikFranklar imperiyasi 843-yilda uchga bo‘linib ketganida, dastlab ularning hammasini Buyuk Karlning avlodlari boshqargan. Lekin 919-yili Sharqiy Frank qirolligida (bo‘lajak Germaniya) mahalliy zodagonlar…

Rim imperiyasi Britaniya orollarini istilo qilganida orol janubida kelt, britt, shimolida – hozirgi Irlandiya va Shotlandiyada – skot, pikt qabilalari yashagan. Rim legionlari 407-yilda Britaniyani tashlab Italiyaga qaytadi. Ularning ketidan qolgan rimliklar ham Yevropaga keta boshlaydi. Shu tariqa orolning kelt aholisi o‘z holicha qoldiriladi. Kelt qabila boshliqlari esa o‘zaro urushlarga kuch beradi. Ayni paytda shimoldan…

Xlodvigning o‘g‘illari davrida Frank qirolligi chegaralari ancha kengaygan. Lekin keyinchalik sulola vakillari orasida kelishmovchiliklar boshlanib, oxir-oqibat yangi sulola taxtga kelgan. Buyuk KarlKarl sulola asoschisi Franklar qirolligini (800-yildan imperiyasini) 46 yil (768–814) boshqargan. “Buyuk” nomi unga tarixchilar tomonidan ko‘plab harbiy yurishlarga boshchilik qilib, yirik saltanat tuzgani, bu davlatda yangi qonunlar, maorif va madaniyatga asos solgani uchun…

Frank qabilalariBuyuk ko‘chishlar boshlanishiga qadar german qabilalariga mansub franklar Reyn daryosi quyi oqimidagi hududlarda yashab istiqomat qilgan. Ularda urug‘chilik tuzumi mavjud bo‘lib, qabila yo‘lboshchilari harbiy ishda alohida jasorat ko‘rsatgan kishilardan saylab qo‘yilgan. Rim-gallar bilan yaqin qo‘shnichilik munosabatlarida bo‘lgan franklarning tashqi ko‘rinishi ham boshqa german qabilalaridan ancha farqlangan. Frank jangchi. G‘arbiy Rim imperiyasi inqirozidan keyin Galliyada…

Xalqlarning buyuk ko‘chishlariMilodning ilk asrlarida Osiyodagi xunn, Yevropadagi german qabilalarida mulkiy tabaqalanish kuchayib, ular zaiflasha boshlagan Rim imperiyasiga bosqinlarini kuchaytirishgan. Milodiy IV–VI asrlarda Yevropani Xunn qabilalari boshlab bergan «Xalqlarning buyuk ko‘chishlari» jarayoni qamrab oladi. Ushbu jarayonning o‘ziga xos bir qancha sabablari bo‘lgan. Avvalo, german qabilalarida aholi sonining ko‘payib borishi natijasida yangi yerlarga bo‘lgan talabning oshishi,…