-
XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Bolqon davlatlari
Bolqon xalqlarining Turkiya tomonidan ezilishi XIX asrning 70-yillariga kelganda janubiy slavyanlarning ko‘pchiligi hamon chet el zulmi ostida ezilmoqda edi. Faqat Chernogoriya va Serbiya yerlarining bir qismigina mustaqil edi. Janubiy slavyanlar—bolgarlar, makedoniyaliklar, Bosniya va Gersegovina slavyanlari, serblarning talaygina qismi hamon turkiya hukmronligi ostida edi. Xorvatlar, slovenlar, g‘arbiy slavyanlar (chex, slovak, polyak) ning bir qismi ham Gabsburglar…
-
XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Italiya
Italiyaning siyosiy tuzumi Fransiyaning Prussiya bilan urushda yengilishi Italiyani to‘la birlashtirish yo‘lidagi oxirgi to‘siqni bartaraf etishga imkon berdi. 1870-yilning 3-oktyabrida Fransiya qo‘shini himoyasida bo‘lgan italyan qo‘shini tomonidan egallangan Rim shahri Italiya qirolligi poytaxtiga aylantirildi. Papa hokimiyati Vatikan saroyi bilan cheklab qo‘yildi. Bungacha papa Piy IX Rim shahrining Italiyaga qo‘shilishiga qarshilik qilayotgan va uni Fransiya armiyasi…
-
Avstriya-Vengriya imperiyasining tashqi siyosati
Germaniya bilan yaqinlashuv Avstriya-Vengriya imperiyasi tashqi siyosatining markazida, asosan, Bolqon yarimoroli yotgan. Shuning uchun u Bolqonda egallab olgan slavyan xalqlari yerlarida mustahkam o‘rnashib olishga, Rossiyaning Bolqon yarimorolidagi ta’sirini keskin kamaytirishga jon-jahdi bilan harakat qilgan. Avstriya-Vengriyaning yakka o‘zi bu vazifaning uddasidan chiqolmasdi. Shuning uchun ham u Germaniya bilan yaqinlashdi. O‘z navbatida Germaniya ham bu yaqinlashuvdan manfaatdor…
-
XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Avstriya-Vengriya imperiyasi
Siyosiy tuzum Avstriya-Vengriya imperiyasi 1867-yilda Avstriya va Vengriyaning hukmron tabaqalari o‘rtasidagi bitim asosida vujudga keldi. Imperiyaning Avstriya qirolligi tarkibiga Chexiya, Moraviya, Galitsiya va Bukovina, Vengriya tarkibiga esa Slovakiya, Xorvatiya va Transilvaniya kirgan. Shu yilning o‘zida imperiyaning yangi konstitutsiyasi qabul qilingan. Unga ko‘ra, imperiyaning umumiy hukmdori Avstriya imperatori bo‘lgan. Imperator Gabsburglar sulolasi vakili edi. Sulola imperiyani…
-
Rossiyada Davlat dumasining tashkil etilishi
Ijtimoiy harakatRossiya aholisining turmush darajasi G‘arbiy Yevropa davlatlariga nisbatan juda past edi. Bu hol mamlakatda chuqur iqtisodiy-siyosiy islohotlar o‘tkazilishini talab qilishga qodir konstitutsiyaviy muxolifatning yo‘qligi oqibati edi. Mavjud hukmron tuzum esa chuqur ijtimoiy islohotlarning ashaddiy dushmani edi. Korxonalarda ish vaqti o‘rta hisobda 12–14 soat davom etardi. Fabrikaga yollangan ishchi xo‘jayin do‘konidan mahsulotni nasiyaga olishga majbur…
-
Podsho Rossiyasining tashqi siyosati
Podsho Rossiyasi –– mustamlakachi davlat Rossiya ham yirik mustamlakachi davlatlardan biri bo‘lgan. Bosqinchilik urushlari yo‘li bilan ulkan imperiya vujudga keltirildi. Ayni paytda Rossiya mustamlakachilik imperiyasi Buyuk Britaniya yoki Fransiya mustamlakachilik imperiyasidan farq qilardi. Bu farq Rossiya bosib olgan hududlarning imperiya tarkibiga bevosita qo‘shib olinishida edi. Shu tufayli Rossiyaning okean yoki dengizorti mustamlakalari yo‘q edi. Chunonchi,…
-
XIX asr oxiri—XX asr boshlarida podsho Rossiyasining ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy ahvoli
Rossiyaning siyosiy tuzumi Rossiya bu davrda cheklanmagan monarxiya bo‘lib, butun hokimiyat podsho qo‘lida to‘plangandi. (tarix kitoblarida podsho hokimiyatiga nisbatan ʻʻchorizmʼʼ, ʻʻsamoderjaviyeʼʼ iboralari ham ishlatiladi.) Podsho hokimiyatining asosiy tayanchi pomeshiklar hamda pravoslav cherkovi edi. Podsho xonadonining o‘zi eng katta pomeshik bo‘lib, 7 mln. desyatina (1 desyatina = 1,1 gektar) yerga egalik qilardi.Pomeshik xo‘jaligi Rossiyaning kapitalistik taraqqiyoti…