Bo’lim: 2-bob. Ilk oʻrta asrlarda Osiyo

  • Osiyo mamlakatlarining madaniyati

    Islom madaniyati va O‘rta OsiyoArab xalifaligi tomonidan istilo etilgan mamlakatlarda yangi – arab sivilizatsiyasi vujudga keldi. Uning paydo bo‘lishida islom dinining ahamiyati nihoyatda katta.G‘arbiy Osiyoning qadimgi yuksak madaniyatli o‘lkalariga kelgan arablar dastlab yunonlar, yahudiylar, suriyaliklar, forslar, sug‘diylarga nisbatan qoloq edi. Ammo ushbu xalqlar madaniyatini o‘zlarida singdirib, yanada yuksakroq madaniyatning vujudga kelishiga sharoit yaratdi. Xususan, xalifa…

  • Xitoy (IV-V asrlarda)

    Xitoyning birlashishiXan quldorlik imperiyasi III asrda inqirozga uchrab, uning o‘rnida 3 ta mustaqil: Vey, Shu va U davlatlari vujudga keladi. Shu paytdan xitoyda yerga egalik munosabatlari shakllana boshlaydi. VI asrning ikkinchi yarmida Turk xoqonligining hujumi xavfi xitoyning birlashuviga turtki bo‘lgan. Mamlakatni cheklanmagan hokimiyatga ega bo‘lgan Suy sulolasi (589–618) vakili boshqargan. Uning ixtiyorida kuchli qo‘shindan tashqari…

  • Hindiston

    Mamlakatdagi ichki vaziyatKushonlar imperiyasining inqirozidan so‘ng, Hindistonda hokimiyatni egallagan Chandragupta I (320–340) guptalar sulolasiga asos soladi. Guptalar davlatining poytaxti Pataliputra shahri bo‘lgan. IV asrning so‘ngida – guptalar imperiyasi gullab-yashnaydi. Ayni shu paytdan boshlab Hindistonda yer egaligi munosabatlari vujudga keladi. Hukmdorlar o‘z yaqinlari – amaldorlari, harbiy boshliqlariga yer-mulklar in’om etgan. Natijada yirik yer egalari tabaqasi shakllanadi.…

  • Arab xalifaligi

    Xalifalikning vujudga kelishiMuhammad (s.a.v.) vafotidan keyin uning yaqin safdoshi abu Bakr (632–634) xalifalikka (o‘rinbosar) saylanadi. Uning boshqaruvi davrida Arabiston yarimoroli aholisi islomni to‘liq qabul qildi. Keyingi xalifa Umar (634–644) islom dunyosida o‘zining saxiyligi, adolatparvarligi va din masalalarida qat’iyligi bilan shuhrat qozongan. Uning davrida arablar Falastin, Suriya, Misr va Liviyani, Eronning katta qismini istilo qilgan. Arab…

  • Arabiston ilk o’rta asrlarda

    ArabistonArab qabilalari arabiston yarimoroli va unga tutash hududlarda yashagan. Ular somiy (semit) xalqlaridan bo‘lib, somiylarga arablardan tashqari: yahudiylar, ossuriylar, finikiyaliklar va oromiylar ham mansub bo‘lishgan. Bu xalqlar Qadimgi Sharqning mashhur davlatlari: Akkad, Bobil, Isroil podsholiklarini tashkil etgan. Ko‘chmanchi arablar – badaviy (sahroyi)lar tuyachilik, qo‘ychilik va yilqichilik bilan shug‘ullanib kelgan. Badaviylar cho‘l va yaylovlarda mol boqib,…