Bo’lim: 5-bob. Osiyo mamlakatlarining iqtisodiy va siyosiy rivojlanishi (1918- 1939-yillar)

  • 1918-1939-yillarda Yaponiya

    XX asr boshlarida mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy ahvoliYaponiya ikkita burjua-demokratik inqilobini boshidan kechirdi. Birinchi inqilob 1867–1868-yillarda bo‘lib o‘tdi va “Meydzi restavratsiyasi” nomi bilan tarixda qoldi. 1889-yilgi konstitutsiya bo‘yicha Yaponiya imperator boshchiligidagi monarxiya deb e’lon qilingan edi, lekin qonun chiqarish hokimiyati imperator bilan birga qonunlar ishlab chiqishi shart bo‘lgan parlamentga berilgandi. Burjua islohotlarining amalga oshirilishi bozor munosabatlari rivojlanishi…

  • 1918-1939-yillarda Hindiston

    Hind milliy kongressining mustamlakachilikka qarshi kurashiBirinchi jahon urushidan keyingi voqealar shuni ko‘rsatdiki, Hind milliy kongressi (HMK) hind xalqi orasida katta obro‘-e’tiborga ega, xalqning o‘zi ham zolimlarga qarshi yangidan kurash boshlashga shay. Shu bilan birga ingliz hukumati Angliya tojining eng boy va eng go‘zal qismi bo‘lgan Hindistondan ketmoqchi emasligini ko‘rsatdi. 1919-yil 13-aprelda Amritsar shahrida (Panjob poytaxti)…

  • 1918-1939-yillarda Vyetnam, Koreya, Indoneziya

    VYETNAM XIX asr oxirida aholining ahvoli XIX asrning ikkinchi yarmida Vyetnam Fransiya tomonidan bosib olingan va Birinchi jahon urushi oxiriga kelib, Fransiya mustamlakasi — Hindixitoy Ittifoqi tarkibiga kirardi. Butun markaziy hokimiyat fransuz general-gubernatori qo‘lida mujassam edi. Mamlakatda monarxiya boshqaruvi saqlanganiga qaramay (nguenlar sulolasi), qirol hokimiyati nomigagina mavjud bo‘lib, Janubi-Sharqiy Vyetnamga umuman joriy qilinmasdi. Maxsus nizomga…

  • 1918-1939-yillarda Xitoy

    Xitoy urushdan keyingi yillarda Kamolchilik inqilobi bilan deyarli bir vaqtda Osiyoning boshqa burchagida Xitoy inqilobi boshlandi. Bu xalq hokimiyatining qaror topishi bilan yakunlangan haqiqiy milliy-ozodlik inqilobi edi. Birinchi jahon urushi oxirlarida Xitoy qoloq, yarimfeodal, yarimmustamlaka mamlakat edi. Xitoy yirik dunyo davlatlarining ta’sir doiralariga taqsimlangan, mamlakat sanoati, transporti, banklari, tashqi savdosining asosiy qismi xorijiy kompaniyalarga tegishli…

  • 1918-1939-yillarda Turkiya

    Turkiya Birinchi jahon urushidan soʻng. Usmonli turk imperiyasining boʻlinishi Birinchi jahon urushi Osiyodagi vaziyatni tubdan oʻzgartirdi. Turkiya Germaniyaning ittifoqchisi boʻlgani bois yengilgan mamlakat qismatini bo‘lishib oldi. To‘g‘ri, Angliya bilan Fransiya o‘rtasidagi ziddiyatlar tufayli gʻolib davlatlar uzoq vaqt mobaynida tinchlik shartnomasi tuzishga muvaffaq boʻlishmadi. Baribir, 1920-yil 10-avgustda Parij yaqinidagi Sevr shahrida shunday shartnoma imzolandi. Bu Turkiya…