-
Temir davriga o‘tishda O‘rta Osiyoning rivojlanishi
Temirdan foydalanish Odamlar mis va bronzaga ishlov bergan davrlardan ko‘p asrlar o‘tib, temirdan mehnat qurollari yasash imkoniyati paydo bo‘ldi. Bu jarayon ancha sermashaqqat bo‘lgan, negaki temir misdan ko‘ra ancha yuqori haroratda (1500°C) eriydi. Ammo temir mis va bronzaga nisbatan qattiqroq edi. Temirdan birinchi bo‘lib Kichik Osiyodagi xettlar (mil. avv. XIV–XIII asrlar), so‘ngra qo‘shni mintaqalardagi (Mesopotamiya,…
-
Eneolit va bronza davri
Metall davrining asosiy xususiyatlari Neolit davrining oxirida odamlar misdan mehnat qurollari yasay boshlashdi.Misdan yasalgan mehnat qurollarining qurollar bilan ishlatilish davri eneolit – mis-tosh asri deb ataladi. Bu davr mil.avv. 4–3- ming yillikning o‘rtalariga to‘g‘ri keladi. Metallurgiya rivoji kishilarning moddiy va ma’naviy madaniyatiga katta ta’sir ko‘rsatdi. Mil. avv. 4-ming yillikda Qadimgi Sharqda ilk shaharlar va davlatlar…
-
Urug‘chilik jamiyati
So‘nggi paleolit davri So‘nggi paleolit davrida (miloddan avvalgi 40–12-ming yilliklarda) toshga ishlov berish texnikasi va mehnat qurollari yasash usullari o‘zgardi. Odamning aqliy qobiliyati ham, tashqi qiyofasi ham o‘zgarib bordi. Mazkur davrda hozirgi qiyofadagi odam – kromanyon odami yashagan. So‘nggi paleolit davri odami manzilgohlari Samarqand shahri hududidan Toshkent viloyati Ohangaron daryosi vohasidagi Ko‘lbuloq makonidan, shuningdek, Farg‘ona…
-
Eng qadimgi odamlarning rivojlanish bosqichlari
Eng qadimgi odamlar Yer yuzidagi dastlabki odamlar qaddi-qomatini tik tutib yurgani, mehnat qurollarini yasash va ularni ishlatishni bilgani uchun hayvonot dunyosidan farqlanib turishgan.Olimlar turli mintaqalardan o‘ta sodda tosh mehnat qurollari yasashni biladigan eng qadimgi odam suyaklari qoldiqlarini topib o‘rgangan, jumladan, Janubiy Afrikadan – avstralopitek, Sharqiy Afrikadagi Zinj vodiysidan – zinjantrop, Yava orolidan (Indoneziya) – pitekantrop,…
-
Qadimgi tarix – taraqqiyotning boshlanishi
Qadimgi tarixni o‘rganish Insoniyatning qadimgi tarixini turli ixtisosdagi olimlar o‘rganadi. Arxeologlar qadim zamonlarda odamlar yashagan manzilgohlarda qazishma ishlarini amalga oshiradi.Antropologlar qadimgi odamlarning suyak qoldiqlarini tekshirish yordamida ularning tashqi qiyofasini tiklaydi va rivojlanishini o‘rganadi.Etnograflar qadimgi odamlarning ko‘pgina udumlari, hozirda mavjud qabilalar va elatlarning qadimdan saqlanib qolgan xo‘jalik va madaniy an’analarini o‘rganadi. Qadimgi tarix bo‘yicha manbalar Biz…