Bo’lim: 4-bob. Ajdodlarimizning ilmiy merosi abadiyatga darxol ma’naviy xazina

  • Diniy bilimlarning rivojlanishi

    Tayanch tushunchalar: hadis, kalom ilmi, fiqh, din, tasavvuf, tariqat, mafkura Imom al-BuxoriyDunyoviy fan olimlari bilan bir qatorda IX asrda islom ta’limotining takomili yo‘lida movarounnahrlik muhaddis ulamolarning ham xizmati katta bo‘ldi. Bu borada, ayniqsa, Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriy (810–870) va uning zamondoshi hamda shogirdi Abu Iso Muhammad at-Termiziy (824–894)ning hissasi nihoyatda buyukdir. Imom al-Buxoriy islom ta’limotiga…

  • Movarounnahr va Xorazmning madaniy hayoti

    Tayanch tushunchalar: “Bayt ul-hikma”, “Dor ul-hikma va maorif”, buyuk allomalar, arab tilining ahamiyati “Bayt ul-hikma”IX–XII asrlarda Movarounnahr va Xurosonda sodir bo‘lgan siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy o‘zgarishlar mamlakat madaniy hayotiga kuchli ta’sir ko‘rsatadi. Movarounnahr arablar tomonidan istilo qilingach, zabt etilgan boshqa mamlakatlar kabi bu yerda ham Islom dini, arab tili va imlosi joriy etildi. Chunki arab tili xalifalikning…

  • Me’morchilik, san’at va musiqa

    Tayanch tushunchalar: me’morchilik, san’at, naqqoshlik, o‘ymakorlik, xattotlik, shashmaqom Me’morchilikO‘rta asr jamiyatining ijtimoiy-siyosiy tuzumi va Islom dini mafkurasi madaniy hayotning me’morchilik sohasiga ham kuchli ta’sir qildi. Samarqand, Buxoro, Urganch, Termiz, O‘zgan va Marv kabi shaharlarda bu davrda ko‘plab saroy, masjid, madrasa, minora, maqbara, tim va karvonsaroylar qurildi. Buxoro shahridagi Ismoil Somoniy maqbarasi, Namozgoh masjidi, Minorai Kalon…

  • Adabiyot

    Tayanch tushunchalar: turkiy yozma adabiyot, “Arab va g‘ayri arablar ustozi”, “Qutadg‘u bilig”, “Devonu lug‘otit turk”, “Hibat ul-haqoyiq” Turkiy yozma adabiyotX–XII asrlarda Movarounnahr va Sharqiy Turkistonda turkiy xalqlarning qadimdan davom etib kelayotgan og‘zaki adabiyoti bilan bir qatorda yozma adabiyot yuzaga keladi. Qator asarlar bitildi. Ulardan eng nodirlari Yusuf Xos Hojibning “Qutadg‘u bilig”, Mahmud Koshg‘ariyning “Devonu lug‘otit…