Bo’lim: VIII boʻlim XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Buhoro amirligi va Xiva xonligi

  • Xiva xonligining tugatilishi

    Xalq harakatlarining yetilib borishi Turli xildagi jabr-zulmlar natijasida dehqonlarning kuchayib borayotgan noroziligi soliqlarni to‘lashdan, majburiyatlarni bajarishdan ommaviy bosh tortish, yirik zamindorlar yerlarini egallab olish, soliq yig‘uvchilar va xonlik ma’muriyatining boshqa namoyandalariga hujum qilish holatlarini ko‘paytirdi.Dehqonlarning chiqishlari yer egalari amaldorlarining uylarini vayron qilish, qarz tilxatlarini yirtib tashlash va soliq yig‘uvchilarni quvib yuborish bilan birga kechgan stixiyali…

  • XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Xiva xonligining davlat tuzumi va ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli

    Xonlikning ijtimoiy-siyosiy tuzumi Xiva xonligi ustidan podsho hukumati o‘zining protektorat hududi sifatida qattiq nazorat o‘rnatdi. Ichki va tashqi siyosatdagi arzimas o‘zgarishlarni ham Xiva xoni Turkiston general-gubernatori bilan kelishib olishi lozim edi.Xon ustidan nazorat qilish maqsadida 7 kishidan iborat Kengash (devon) ta’sis etilib, ularning to‘rt nafari podsho hukumati vakillari edi.Amudaryoning avval Xiva xonligi tasarrufida bo‘lgan va…

  • Yosh buxoroliklar faoliyati va Buxoro amirligining tugatilishi

    Yosh buxoroliklar XX asr boshlarida Buxoro ijtimoiy hayotida bir-biriga qarama-qarshi ikki kuch paydo bo‘ldi. Birinchisi — Buxoroning siyosiy hayotini demokratik asosda qayta qurish, uning iqtisodini rivojlantirish, ilg‘or mamlakatlar qatoriga ko‘tarilishi uchun astoydil kurashuvchi Yosh buxoroliklar. Ikkinchisi — diniy mutaassiblar, har qanday yangilik va islohotlarning dushmani bo‘lgan toifa vakillari edi. Yosh buxoroliklar siyosiy harakat sifatida 1910-yildan…

  • Buxoro amirligining davlat tuzumi va ijtimoiy-iqtisodiy hayoti

    Buxoro amirligining ijtimoiy-siyosiy ahvoli Rossiya bilan 1868-yildagi shartnoma Buxoro amirligi taqdirini tubdan o‘zgartirib yubordi. U siyosiy mustaqillikdan mahrum bo‘lib, Rossiya protektoratiga aylanib qoldi. Garchi siyosiy mustaqilligidan mahrum bo‘lsa-da, Buxoro amiri o‘z fuqarolari ustidan cheklanmagan hokimiyatini qo‘lida saqlab qolgandi. Buxoro amirining siyosiy faoliyatini bevosita nazorat qilish uchun Rossiya imperatorining 1885-yildagi farmoni asosida ʻʻRossiya imperatorining siyosiy agentligiʼʼ…