Xalq og‘zaki ijodiyoti Tinch hayot izlab bir joydan ikkinchi joyga asrlar davomida ko‘chib yurgan mehnatsevar qoraqalpoq xalqi moddiy madaniyat yodgorliklarini to‘liq saqlab qolish imkoniyatiga ega bo‘lmagan. Xalq iste’dodini namoyon etuvchi boy og‘zaki she’riy ijodiyotning janrlari ancha ko‘p bo‘lgan. Ular orasida maqollar, hikmatlar, laparlar, nasihat qo‘shiqlarda ifoda etilgan ʻʻotalar so‘ziʼʼ alohida ajralib turardi. Qoraqalpoq xalq og‘zaki…

Gandimiyon shartnomasidan so‘ng qoraqalpoqlar hayotidagi o‘zgarishlar. Xiva xonlari tomonidan qoraqalpoqlarning ko‘chmanchi hayoti cheklangandan so‘ng qisqa davr mobaynida ular xonlikda bir nechta yangi dehqonchilik tumanlarini tashkil etishdi. XIX asrning 70-yillariga kelib ular deyarli o‘troq turmush kechira boshlashdi. Qoraqalpoqlar Amudaryoning har ikkala qirg‘og‘ida yastanib yotgan kengliklarni o‘zlashtirib, sholi, bug‘doy, arpa va paxta yetishtirishdi. 1868-yilda Rossiya gazetalaridan biri…

Sоliq vа mаjburiyat turlаri Qoraqalpoqlar ham Xiva xonligining fuqarolari singari o‘sha davrdagi xonlikda mavjud soliqlarni to‘lab, majburiyatlarni bajarishgan. Aholidan yer solig‘i — solg‘ut, ruhoniylar foydasiga — ushr solig‘i undirilgan. Urush paytlarida qoraqalpoqlar ham qozon puli solig‘ini to‘lardi. Chorvachilik bilan shug‘ullanuvchi har bir oila chorva mollarining qirqdan bir qismini zakot solig‘i tariqasida to‘lagan. XIX asrning ikkinchi…

XIX asrda qoraqalpoqlar Tarixan qoraqalpoqlar Ural, so‘ngra Volga bo‘ylarida, Orol atrofi hamda Sirdaryoning quyi havzalari etaklarida yashab kelishgan. Ularning ko‘chib yashashlariga ko‘proq tashqi omillar sabab bo‘ldi. Nihoyat ular XIX asr boshlarida quyi Amudaryo havzasi, Orolning janub va janubi g‘arb tomonlarida muqim hayot tarziga o‘ta boshlashdi. Qoraqalpoqlar goh qozoqlar, goh turkmanlar hujumlariga uchrab, buning oqibatida Xiva…