Bo’lim: 5-bob. Xiva xonligi XVIII–XIX asrlarda

  • Xiva xonligida shaharlar hayoti

    Shaharlar hayotining umumiy manzarasi XVIII asr oxiriga kelib shaharlar hayotida uzoq davom etgan tushkunlik holati barham topdi. XVIII asrning ikkinchi yarmi–XIX asr boshlarida katta koʻlamdagi sug‘orish inshootlarining tiklanishi hamda yangilarining bunyod etilishi ishlab chiqaruvchi kuchlarning o‘sishiga asos bo‘ldi. Bu hodisa, o‘z navbatida, shaharlarda hunarmandchilik, ichki va tashqi savdoning o‘sishiga sabab bo‘ldi. Biroq bu o‘sishni Yevropa…

  • Xiva xonligi tarixi bo‘yicha manbalar

    Arxiv hujjatlari Mana, Siz Xiva xonligining XVI–XIX asr birinchi yarmi tarixi bilan tanishib bo‘ldingiz. Xo‘sh, Siz bilib olgan tarixiy ma’lumotlar qayerlardan olingan?Ular, birinchi navbatda, tarixiy hujjatlarni o‘rganish natijasida to‘plangan. Arxiv hujjatlari bugungi avlodni o‘tmish tarixi bilan tanishtirishda beqiyos ahamiyatga ega. Olimlar u manbalarni o‘rgangan, sharhlagan va shu orqali o‘tmish tarixni tiklagan. Xiva xonlari arxivi hujjatlari…

  • Xiva xonligining ijtimoiy-iqtisodiy hayoti

    Xonlik aholisi XIX asrning 20-yillari boshlaridagi ma’lumotlarga ko‘ra, Xiva aholisining soni 800 ming kishini tashkil etgan. Bu raqam qat’iy bo‘lmasdan, xonlik hududining kengaya borishi bilan xonlik fuqaroligini qabul qilganlarning soni ko‘payib borgan. XIX asr o‘rtalarida xonlik poytaxti Xiva shahrida 20 mingdan ortiq aholi yashagan. 700 dan ortiq hunarmandchilik ustaxonasi, 200 dan ortiq savdo do‘koni, 3…

  • XIX asrning birinchi yarmida Xiva xonligining tashqi siyosati

    Xonlikning Osiyo davlatlari bilan aloqalari XIX asr birinchi yarmida Xiva xonligining Buxoro, Qo‘qon, Afg‘oniston, Eron, Hindiston va Turkiya kabi davlatlar bilan savdo-iqtisodiy va elchilik aloqalari rivojlandi. Bunga, bir tomondan, Xiva xonligi hududining o‘rta osiyolik savdogarlar va Haj safariga boruvchilarning Kaspiy dengizi orqali muqaddas Маkkа va boshqa shaharlarga o‘tish manzilgohiga aylanganligi, ikkinchidan esa chet davlatlar bilan…

  • Xiva xonligida qo‘ng‘irotlar sulolasining hokimiyat tepasiga kelishi

    Qo‘ng‘irotlar sulolasining hokimiyat tepasiga kelishi Xiva xonligidagi siyosiy vaziyat hukmron tabaqalarning urushlari va qabilalar o‘rtasidagi mojarolarni to‘xtatishga qodir bo‘lgan kuchli markaziy hokimiyatning barpo etilishini taqozo etardi. Bunday hokimiyatni barpo etishga qodir kuch sifatida maydonga o‘zbeklarning qo‘ng‘irot qabilasi chiqdi. Bu zaruriyatning natijasi o‘laroq, XVIII asrning 60-yillaridan boshlab, Xiva xonligida hokimiyatni qo‘ng‘irot qabilasi boshliqlari asta-sekin o‘z qo‘llariga…